Kosztowne błędy popełniane przy sprzedaży domu. Jak nie stracić pieniędzy, nerwów i dobrego humoru.

Czy można stracić pięćdziesiąt, a nawet sto tysięcy dolarów, sprzedając własny dom, i wcale nie zdawać sobie z tego sprawy? Oczywiście, że można! Nie potrzeba do tego ani kryzysu gospodarczego, ani wyjątkowego pecha. Czasami wystarczy kilka pozornie niewinnych decyzji, upór i przekonanie, że przecież nikt nie zna naszego domu lepiej niż my sami.
Przez ponad 35 lat pracy na kanadyjskim rynku nieruchomości widziałem już bardzo wiele. Domy, które sprzedawały się błyskawicznie, i takie, które miesiącami czekały na kupującego. Właścicieli, którzy uzyskiwali znakomite ceny, i tych, którzy niepotrzebnie tracili dziesiątki tysięcy dolarów. Z mojego doświadczenia wynika, że o wyniku transakcji często decyduje nie sam dom, ale sposób przygotowania go do sprzedaży, właściwa wycena i umiejętne przeprowadzenie negocjacji.
Sprzedaż nieruchomości to jedna z najważniejszych decyzji finansowych w naszym życiu. Mimo to zdarza się, że podejmujemy ją bardziej pod wpływem emocji niż rozsądku. Oto osiem błędów, których warto uniknąć, sprzedając dom w Ontario. Być może przy którymś ktoś pomyśli: „Zaraz, zaraz… przecież ja właśnie tak chciałem zrobić!”.
1. Mój dom jest wyjątkowy, więc musi być droższy!
Ustalenie właściwej ceny wyjściowej to jeden z najważniejszych etapów przygotowania nieruchomości do sprzedaży. Niestety, właściciele często kierują się własnymi oczekiwaniami, kosztami poniesionymi na remonty albo ceną, którą kilka lat wcześniej uzyskał sąsiad.
To poważny błąd. Rynek nieruchomości nie stoi w miejscu, a ceny sprzed trzech lat nie muszą mieć wiele wspólnego z aktualną sytuacją. Podobnie nowa kuchnia, choć niewątpliwie piękna, niekoniecznie podnosi wartość domu o tyle, ile kosztowała. Potencjalnego kupującego nie interesuje również, ile pieniędzy potrzebujemy na zakup następnej nieruchomości.
Dom nie jest wart tyle, ile chcielibyśmy za niego dostać. Jest wart tyle, ile kupujący są gotowi za niego zapłacić w aktualnych warunkach rynkowych.
Właściciel patrzy na nieruchomość przez pryzmat wspomnień, rodzinnych uroczystości, własnych nakładów pracy i pieniędzy. Kupujący ocenia ją zupełnie inaczej. Porównuje z innymi ofertami, analizuje lokalizację, wielkość, stan techniczny, standard wykończenia i oczywiście cenę. Jeżeli nasz dom jest wyceniony znacznie wyżej niż podobne nieruchomości, może nawet nie znaleźć się na liście domów, które kupujący zdecydują się obejrzeć.
Zbyt wysoka cena początkowa często prowadzi do długiego oczekiwania na nabywcę, kolejnych obniżek i utraty zainteresowania ofertą. Co więcej, dom, który długo pozostaje na rynku, zaczyna budzić pytania. Kupujący zastanawiają się, czy coś jest z nim nie tak. W rezultacie nieruchomość może zostać sprzedana taniej, niż gdyby od początku ustalono rozsądną cenę.
Dlatego tak ważna jest analiza porównawcza rynku oparta na danych z MLS. Nie wystarczy sprawdzić, za ile wystawiono podobne domy. Trzeba przede wszystkim wiedzieć, za ile rzeczywiście zostały sprzedane, które nieruchomości nie znalazły nabywców i jaka jest aktualna konkurencja. Cena z ogłoszenia to jeszcze nie wartość nieruchomości. Czasami to jedynie bardzo optymistyczne życzenie właściciela.
2. Wystawmy dom, a posprzątamy później!
Niektórzy właściciele uważają, że bałagan nie ma znaczenia, bo kupujący przecież mają wyobraźnię. Oczywiście, że mają. Problem polega na tym, że często używają jej do wyobrażania sobie, ile będzie kosztowało doprowadzenie domu do porządku.
Nawet duży, dobrze rozplanowany dom może sprawiać wrażenie ciasnego, jeżeli pomieszczenia są przeładowane meblami, dekoracjami i przedmiotami codziennego użytku. Kupujący nie przychodzi oglądać naszych pamiątek rodzinnych. Przychodzi wyobrazić sobie własne życie w tym domu.
Dlatego jednym z pierwszych kroków powinien być decluttering, czyli pozbycie się nadmiaru przedmiotów. Warto ograniczyć liczbę mebli, opróżnić blaty kuchenne, uporządkować szafy i usunąć rzeczy, które niepo-trzebnie zajmują miejsce. Czasami rozsądniej jest wynająć niewielki magazyn na kilka tygo-dni, niż próbować pokazać dom pełen kartonów i mebli.
Dobrze jest również odświeżyć wnętrza. Jasne, neutralne kolory, czyste ściany i zad-bane podłogi poprawiają pozytywny odbiór pomieszczeń. Nie trzeba przeprowadzać generalnego remontu. Naprawa cieknącego kranu, obluzowanej klamki czy skrzypiących drzwi może być znacznie lepszą inwestycją niż kosztowna przebudowa.
Osobną uwagę warto poświęcić garażowi. W Kanadzie teoretycznie służy on do parkowania samochodów, ale w praktyce bywa rodzinnym muzeum historii najnowszej. Stara choinka, cztery rowery, opony do samochodu, którego nie mamy od dziesięciu lat, zepsuta kosiarka i pudła po przeprowadzce sprzed piętnastu lat. Nie brakuje też tajemniczych kartonów z napisem „WAŻNE”, których nikt nigdy nie otworzył. Jeżeli sprzedajemy dom z garażem na dwa samochody, pokażmy kupującemu, że rzeczywiście zmieszczą się w nim dwa samochody.
Nie każda nieruchomość wymaga jednak kosztownego przygotowania. Jeżeli dom jest przeznaczony do gruntownej modernizacji albo wyburzenia, inwestowanie w nową ku-chnię czy drogie wykończenia może być kompletnym nieporozumieniem. Najważniejsze jest dopasowanie przygotowania domu do oczekiwań konkretnej grupy kupujących.
3. Zaniedbany wygląd domu i ogród
Pierwsze wrażenie powstaje jeszcze przed wejściem do domu. Kupujący, który podjeżdża pod nieruchomość, od razu ocenia jej otoczenie. Zadbany trawnik, przycięte krzewy, czysty podjazd, umyte okna i estetyczne wejście sugerują, że właściciel dbał o całą nieruchomość. Zaniedbany ogród, chwasty przy schodach, odpadająca farba czy nieporządek na podjeździe mogą natomiast zniechęcić do oglądania wnętrza. Kupujący zaczyna się zastanawiać: skoro tak wygląda z zewnątrz, to co zastanę w środku?
W swojej pracy wielokrotnie spotykałem się z sytuacjami, w których kupujący rezygnowali z wejścia do domu już po obejrzeniu posesji z samochodu. Nie można więc lekceważyć tak zwanego curb appeal, czyli atrakcyjności nieruchomości widzianej od strony ulicy.
Przed sprzedażą warto skosić trawnik, przyciąć krzewy, uporządkować rabaty, umyć okna i odświeżyć drzwi wejściowe. Nie trzeba od razu zatrudniać projektanta krajobrazu ani sprowadzać egzotycznych palm. Chociaż w listopadzie w Ontario palmy przed wejściem z pewnością przyciągnęłyby uwagę! Najczęściej wystarczy porządek, odrobina zieleni i kilka dobrze dobranych detali.
Pamiętajmy, że zanim kupujący zacznie analizować metraż, liczbę sypialni i łazienek, musi najpierw nabrać ochoty na obejrzenie domu od środka.
4. Złote klamki nie zawsze oznaczają złoty interes!
Jako architekt i budowniczy doskonale rozumiem osoby, które lubią remontować i ulepszać swoje domy. Nowa kuchnia, marmurowe posadzki, ekskluzywne łazienki, podgrzewany podjazd czy oświetlenie sterowane telefonem nawet z wakacji na Florydzie – wszystko to może wyglądać imponująco. Problem pojawia się wtedy, gdy przy sprzedaży okazuje się, że kupujący nie chce zapłacić za te udogodnienia tyle, ile wydaliśmy na ich wykonanie.
W nieruchomościach istnieje pojęcie over-improvement, czyli przeinwestowania w stosunku do standardu okolicy. Wyobraźmy sobie dzielnicę, w której domy sprzedają się za około milion dolarów. Właściciel wydaje trzy- sta tysięcy na luksusową modernizację i oczekuje, że jego nieruchomość będzie teraz warta milion trzysta tysięcy. Niekoniecznie. Może być najpiękniejszym domem na całej ulicy, ale nadal stoi na tej samej ulicy, gdzie średnia cena to milion.
Kupujący dysponujący budżetem miliona trzystu tysięcy dolarów może przecież wybrać nieruchomość w bardziej prestiżowej dzielnicy, zamiast płacić dodatkowo za marmurowe podłogi i złote klamki.
Nie oznacza to oczywiście, że nie warto modernizować domu. Trzeba jednak odróżnić remont wykonywany dla własnej przyjemności od inwestycji, która ma przynieść finansowy zwrot przy sprzedaży. Jeżeli planujemy mieszkać w domu przez następne dwadzieścia lat, możemy urządzić go dokładnie tak, jak nam się podoba. Jeśli jednak przygotowujemy nieruchomość do sprzedaży za kilka miesięcy, kalkulacja powinna wyglądać zupełnie inaczej.
Czasami świeża farba, dobre oświetlenie i odnowiona podłoga przynoszą większą korzyść niż luksusowa przebudowa kuchni. Za- nim wydamy pięćdziesiąt tysięcy dolarów na remont, warto skonsultować z agentem, czy kupujący rzeczywiście będą skłonni zapłacić więcej za wprowadzone zmiany. Nie każdy dolar wydany na dom wraca bowiem do właściciela przy sprzedaży.
5. Obrazili moją kuchnię, więc im nie sprzedam!
Dom jest czymś znacznie więcej niż budynkiem. To miejsce, w którym dorastały dzieci, odbywały się rodzinne uroczystości i powstawały wspomnienia. Nic więc dziwnego, że sprzedaży często towarzyszą emocje. Problem zaczyna się wtedy, gdy właściciel traktuje uwagi kupujących jako osobistą obrazę.
Kuchnia, która kosztowała czterdzieści tysięcy dolarów i której kolor szafek wybierano przez trzy miesiące, dla potencjalnego nabywcy może być po prostu pomieszczeniem do całkowitej wymiany. Kupujący nie zna tej historii. Co ważniejsze, nie musi podzielać naszego gustu. Jeden uwielbia drewniane szafki, inny chce białe, a jeszcze inny marzy o czarnej kuchni, która - moim zdaniem - wymagałaby chyba osobnego etatu do wycierania odcisków palców.
Podobnie należy podchodzić do ofert zakupu. Jeżeli dom wystawiono za milion dwieście tysięcy dolarów, a kupujący proponuje milion sto pięćdziesiąt, nie musi to być obraza ani brak szacunku dla właściciela. Różnica pięćdziesięciu tysięcy może być początkiem negocjacji. Być może strony spotkają się pośrodku, a być może uda się uzyskać nawet więcej. Ale jeśli sprzedający zamknie drzwi, negocjacje kończą się, zanim na dobre się rozpoczęły.
Najważniejsze jest zachowanie dystansu i gotowość do rozmowy. Nie każda oferta zasługuje na przyjęcie, ale nie warto również odrzucać jej pod wpływem emocji. Rolą dobrego agenta jest między innymi spokojne prowadzenie negocjacji i pomoc w ocenie propozycji. Nie sprzedajemy przecież rodzinnych wspomnień. Sprzedajemy nieruchomość, a urażona duma rzadko pomaga uzyskać lepszą cenę.
6. Mały przeciek? Może nikt nie zauważy!
Jednym z poważniejszych błędów przy sprzedaży domu jest ukrywanie problemów technicznych. Przez lata pracy w budownictwie, architekturze i jako home inspector widziałem nieruchomości, które z zewnątrz wyglądały znakomicie, ale kryły problemy niewidoczne na pierwszy rzut oka. Wilgoć w basemencie, pęknięcia fundamentów, wadliwe instalacje czy przeciekający dach mogą mieć istotny wpływ na decyzję kupującego i przebieg transakcji.
Niektórzy właściciele liczą na to, że kupujący nie zauważy problemu albo że uda się go przedstawić jako drobną usterkę. Takie podejście może jednak prowadzić do poważnych konsekwencji.
W Ontario obowiązki sprzedającego dotyczące ujawniania wad zależą między innymi od charakteru problemu, jego widoczności, potencjalnych zagrożeń, wiedzy właściciela i składanych przez niego oświadczeń. Nie każda usterka oznacza automatycznie odpowiedzialność prawną. Jednak świadome zatajenie istotnej, ukrytej wady, szczególnie zagrażającej bezpieczeństwu lub możliwości normalnego użytkowania domu, może doprowadzić do poważnego sporu.
Warto też pamiętać, że formularz Seller Property Information Statement (SPIS) nie jest obowiązkowy przy każdej sprzedaży. Jeżeli jednak sprzedający decyduje się go wypełnić, odpowiedzi muszą być rzetelne.
Przed wystawieniem nieruchomości na sprzedaż dobrze jest ocenić poważniejsze problemy techniczne i ustalić sposób postępowania. Czasami najlepszym rozwiązaniem będzie naprawa usterki, innym razem jej odpowiednie ujawnienie i uwzględnienie w negocjacjach. Najgorszym wyjściem jest udawanie, że problem nie istnieje. Nowy właściciel, który po pierwszej większej ulewie odkryje wodę w basemencie, może szybko zamienić radość z zakupu w spór sądowy z poprzednim właścicielem. A list od prawnika to zdecydowanie mniej przyjemna korespondencja niż podziękowanie za udaną transakcję. Bo dobry sen po sprzedaży domu też ma swoją wartość.
7. Pierwsza oferta? Poczekajmy na lepszą!
Odrzucenie pierwszej oferty wyłącznie dlatego, że pojawiła się szybko, może być kosztownym błędem. Znam ten scenariusz aż za dobrze. Po kilku dniach wpływa rozsądna oferta, ale właściciel uznaje, że skoro ktoś tak szybko się zdecydował, dom musi być wart więcej. Czekamy tydzień, drugi, trzeci. Liczba pokazów maleje, telefon dzwoni coraz rzadziej. Po dwóch miesiącach właściciel pyta, czy nie zadzwonić do tego pierwszego kupującego. Tylko że on często już dawno kupił inny dom.
Największe zainteresowanie nową nieruchomością często przypada na pierwsze dni po jej wystawieniu. Kupujący, którzy od tygodni lub miesięcy szukają odpowiedniego domu, regularnie obserwują nowe oferty i potrafią działać bardzo szybko. Jeżeli nieruchomość odpowiada ich potrzebom, mogą złożyć propozycję już po pierwszym pokazie.
Nie oznacza to oczywiście, że pierwszą ofertę zawsze należy przyjmować. Warto jednak pamiętać, że szybkie zainteresowanie nie musi świadczyć o zbyt niskiej cenie. Może po prostu oznaczać, że znaleźliśmy właściwego kupującego.
Przed odrzuceniem propozycji należy dokładnie przeanalizować wszystkie jej elementy. Liczy się nie tylko cena, ale również wysokość depozytu, termin zamknięcia transakcji, sposób finansowania i ewentualne warunki. Czasami oferta nieco niższa, ale praktycznie bezwarunkowa, może być korzystniejsza niż wyższa propozycja obciążona wieloma niewiadomymi. Bo w nieruchomościach, podobnie jak na giełdzie, łatwo później powiedzieć: „Szkoda, że wtedy nie sprzedałem!”.
8. Po co mi agent? Przecież sam potrafię sprzedać dom!
Wielu właścicieli uważa, że wystarczy zrobić zdjęcia, zamieścić ogłoszenie i czekać na kupującego. Podobnie można powiedzieć, że skoro potrafimy trzymać młotek, to możemy sami zbudować dom. Samodzielna sprzedaż nieruchomości jest możliwa i niektórym właścicielom rzeczywiście się udaje. Warto jednak wiedzieć, z czym wiąże się taka decyzja.
Trzeba prawidłowo wycenić nieruchomość, przygotować ją do sprzedaży, opracować marketing, dotrzeć do odpowiednich kupujących, zorganizować pokazy, przeanalizować oferty, przeprowadzić negocjacje i dopilnować całego procesu aż do zamknięcia transakcji. Ważna jest również umiejętność rozpoznania potencjalnych problemów, zanim staną się kosztowne.
Sama atrakcyjna cena oferty nie gwarantuje jeszcze dobrej transakcji. Znaczenie mają również warunki finansowania, odpowiednio sformułowane klauzule i termin zamknięcia. Nieprawidłowo przygotowana oferta może stworzyć problemy, których sprzedający nie przewidział. Doświadczony agent powinien umieć dostrzec takie zagrożenia i w razie potrzeby współpracować z prawnikiem.
Wielu właścicieli koncentruje się przede wszystkim na oszczędności prowizji. Tymczasem ważniejsze pytanie brzmi: ile pieniędzy ostatecznie pozostanie w ich kieszeni? Jeżeli zaoszczędzimy dwadzieścia tysięcy dolarów na kosztach sprzedaży, ale uzyskamy cenę o pięćdziesiąt tysięcy niższą, trudno mówić o sukcesie.
Oczywiście nie oznacza to, że każda prywatna sprzedaż kończy się stratą ani że każdy agent automatycznie uzyska wyższą cenę. Nie ma takiej gwarancji. Dobry agent powinien jednak przynieść klientowi rzeczywistą wartość, a nie tylko wystawić ogłoszenie.
Osobiście uważam, że agent nieruchomości powinien być nie tylko sprzedawcą, ale również doradcą, negocjatorem i strategiem. Moje doświadczenie jako architekta, budowniczego i home inspectora pozwala mi spojrzeć na nieruchomość również od strony technicznej. Czasami jej największa wartość kryje się w cechach, których przeciętny kupujący nawet nie zauważy: wyjątkowej działce, możliwości rozbudowy, potencjale przebudowy czy rozwiązaniach konstrukcyjnych, dających przyszłemu właścicielowi dodatkowe możliwości.
Profesjonalna obsługa nie polega na tym, żeby otworzyć drzwi i powiedzieć: „A tutaj mamy kuchnię”. To kupujący zazwyczaj potrafi zauważyć sam!
Na zakończenie – jeszcze jedna rada
Sprzedaż domu to nie loteria, chociaż czasami, obserwując decyzje niektórych właścicieli, mam wrażenie, że właśnie na szczęście liczą najbardziej. Mówimy przecież o majątku, na który często pracowaliśmy przez całe życie. Nie sprzedajemy używanego roweru ani starego telewizora. Sprzedajemy nieruchomość wartą setki tysięcy, a nieraz miliony dolarów.
Dlatego znaczenie ma każda decyzja: cena, przygotowanie domu, marketing, negocjacje, wybór odpowiedniego momentu i właściwej strategii. Nie trzeba mieć najpiękniejszego domu w okolicy, żeby sprzedać go za dobrą sumę. Trzeba natomiast wiedzieć, jak pokazać jego prawdziwą wartość właściwemu kupującemu i uniknąć błędów, które potrafią kosztować znacznie więcej, niż początkowo się wydaje.
Przez te wszystkie lata nauczyłem się, że w nieruchomościach nie zawsze wygrywa ten, kto najwięcej żąda. Często wygrywa ten, kto najlepiej rozumie rynek. Dom można sprzedać tylko raz. Później pozostaje już tylko cieszyć się dobrą decyzją albo przez następne dziesięć lat opowiadać znajomym, ile pieniędzy mogliśmy dostać, gdybyśmy wtedy postąpili inaczej.
A tego drugiego scenariusza zdecydowanie Państwu nie życzę!
Jak zwykle zapraszam do kontaktu i do współpracy.
Pozdrawiam,
Maciek Czapliński
905.278.0007






Comment (0)