Kadzidłowiec - dar Trzech Króli
Kadzidłowiec (Boswellia) pochodzi z suchych, skalistych obszarów północno-wschodniej Afryki i południowej Arabii. Nie jest to jedno konkretne drzewo, lecz rodzaj obejmujący wiele gatunków. Do najważniejszych należą kadzidłowiec święty (Boswellia sacra), papierowy (Boswellia papyrifera), afrykański (Boswellia frereana) oraz indyjski (Boswellia serrata).
To niewielkie, mocno rozgałęzione drzewo, które potrafi przetrwać w wyjątkowo trudnych warunkach. Rośnie na kamienistych zboczach, często w szczelinach skał, gdzie inne rośliny miałyby niewielkie szanse na przeżycie. Ma gładką korę, skupione na końcach gałązek liście złożone z licznych listków i drobne, jasnożółte kwiaty. Jego największym skarbem jest jednak żywica, która pojawia się na pniu i gałęziach w postaci jasnych, zastygających kropli. Jej zapach przez tysiące lat towarzyszył ludziom podczas modlitwy, królewskich uroczystości, narodzin i pożegnań.
Historia kadzidłowca jest pełna niezwykłych opowieści. Starożytni Egipcjanie wierzyli, że żywica kadzidłowca to pot bogów, który spadł na ziemię. W jednej z dawnych egipskich tradycji nazywano ją również łzami Horusa, syna Ozyrysa i Izydy.
Z żywicą związana jest także legenda o Feniksie – mitycznym ptaku, który odradzał się z popiołów. Według przekazów jego gniazdo miało być zbudowane z gałązek kadzidłowca, a ptak żywił się żywicznymi kroplami tego drzewa. To piękna opowieść, w której aromatyczna żywica stała się symbolem odnowy i nieśmiertelności.
Nie mniej niezwykła jest historia biblijna. Kadzidło znalazło się wśród darów, które Trzej Królowie przynieśli nowo narodzonemu Jezusowi. Obok złota i mirry ofiarowali właśnie kadzidło – symbol czci i boskości. Warto podkreślić, że nie jest to jedynie późniejsza legenda: dar kadzidła jest wyraźnie wymieniony w Ewangelii według św. Mateusza.
Te dawne opowieści mają swoje historyczne potwierdzenie w tekstach religijnych i źródłach opisujących wierzenia starożytnych ludów i pokazują jak wielkie znaczenie przypisywano tej roślinie.
Kadzidłowiec był też jednym z najważniejszych towarów dawnego handlu. Jego żywicę transportowano karawanami przez pustynie Arabii i północno-wschodniej Afryki. Docierała do Egiptu, Grecji, Rzymu, a także do odległych zakątków Azji. Była wykorzystywana podczas ceremonii religijnych, do produkcji perfum, balsamowania ciał oraz w dawnym lecznictwie.
O jej wartości świadczy fakt, że w starożytności zaliczano ją do wyjątkowo cennych dóbr handlowych, obok złota i kości słoniowej. W Egipcie stosowano aromatyczne żywice w obrzędach pogrzebowych, a w medycynie znalazły się już w jednym z najstarszych zachowanych tekstów medycznych – papirusie Ebersa, datowanym na około 1500 rok przed naszą erą.
Żywicę pozyskuje się przez nacinanie kory drzewa. Wypływający sok zastyga, tworząc niewielkie grudki, nazywane łzami kadzidłowca. Najwyżej ceniono żywicę, która wypływała samoistnie, bez nacinania pnia. Co ciekawe, surowa żywica nie ma tak intensywnego zapachu, jakiego można się spodziewać. Charakterystyczny aromat uwalnia się przede wszystkim podczas jej podgrzewania lub spalania. Wówczas pojawia się ciepła, balsamiczna, lekko cytrusowa i drzewna woń.
W tradycyjnym lecznictwie żywicę kadzidłowca wykorzystywano na wiele sposobów. Stosowano ją zewnętrznie w postaci okładów i plastrów na bolące stawy, obrzęki oraz dolegliwości mięśniowe. W niektórych tradycjach używano jej również przy problemach z oddychaniem i dolegliwościach układu moczowego.
Z żywicy pozyskiwano także olejek eteryczny, który znalazł zastosowanie w perfumerii i aromaterapii. Wierzono, że jego zapach pomaga uspokoić umysł, zmniejszyć napięcie i sprzyja medytacji. Do dziś kadzidło jest wykorzystywane podczas ceremonii religijnych, w kosmetykach, perfumach oraz w produktach do aromatyzowania pomieszczeń.
Współczesna fitoterapia szczególnie zainteresowała się kwasami bosweliowymi – związkami obecnymi w żywicy niektórych gatunków kadzidłowca. Badania laboratoryjne wskazują, że mogą one wpływać na procesy zapalne w organizmie, między innymi poprzez hamowanie aktywności enzymu 5-lipooksygenazy, uczestniczącego w powstawaniu leukotrienów.
Najwięcej badań dotyczących zastosowania leczniczego przeprowadzono na kadzidłowcu indyjskim (Boswellia serrata). Jego standaryzowane ekstrakty są dostępne w postaci kapsułek i tabletek, przede wszystkim jako preparaty wspomagające kondycję stawów.
Niektóre badania kliniczne sugerują, że suplementacja może zmniejszać ból i sztywność towarzyszące chorobie zwyrodnieniowej stawów. Pojawiają się również badania dotyczące astmy i nieswoistych chorób zapalnych jelit. Wyniki są interesujące, ale nie stanowią jeszcze wystarczającego dowodu na skuteczność kadzidłowca w leczeniu tych schorzeń.
Przeciwwskazania i środki ostrożności
Choć kadzidłowiec ma długą historię stosowania, naturalne pochodzenie nie oznacza, że jest odpowiedni dla każdego. Doustne preparaty z kadzidłowca mogą powodować dolegliwości żołądkowe, nudności, zgagę czy biegunkę. Osoby przyjmujące na stałe leki powinny skonsultować suplementację z lekarzem lub farmaceutą, ponieważ wiedza o możliwych interakcjach jest nadal ograniczona. Ostrożność powinny zachować kobiety w ciąży i karmiące piersią, a także osoby z alergiami. Nie polecam również wdychania dymu z palonej żywicy osobom z astmą czy nadwrażliwością dróg oddechowych. I jeszcze jedna ważna rzecz: olejku eterycznego nie należy samodzielnie pić ani stosować nierozcieńczonego na skórę.
Ilona Girzewska
Certyfikowany Zielarz Fitoterapeuta
Tel: 416-882-0987 • FB: Ziołowe opowieści • Podcast: radio7toronto.com
Powiązane wiadomości
Comment (0)