„Samotny szary wilk? Nihilistyczny ekstremista? Polski Breivik? Chory psychicznie szaleniec? Czy jeszcze inny przypadek?”
Na temat przyczyn krakowskiego zamachu i motywów, jakie kierowały jego sprawcą, można tylko gdybać. (…) Nie wiadomo też, czy w ogóle był poczytalny, biorąc pod uwagę, że rozpoczął wyprawę do Krakowa od zamordowania swojej rodziny.
Dlatego wypowiadanie się na temat przyczyn działania sprawcy, zanim cokolwiek bliższego na ten temat wiadomo, a zwłaszcza przypisywanie mu konkretnych motywów, w tym przypadku wynikających rzekomo z możliwej fascynacji skrajnie prawicowymi poglądami politycznymi, jest po prostu dramatyczną nieodpowiedzialnością, (…)
Internauci bardzo szybko odkryli, że zrzuty ekranów z mediów społecznościowych zamachowca, które wyglądają na prawdziwe, pokazują go raczej jako osobę zafascynowaną ideałami lewicowymi oraz o nastawieniu antyklerykalnym i antykościelnym (wręcz jawnie kpiącą ze św. Jana Pawła II). Nie jest to zatem raczej typowy profil ultraprawicowca. Co ciekawe, konta społecznościowe zbrodniarza już w kilka godzin po zamachu zostały usunięte z przestrzeni publicznej.
Ale przecież w powyższej wypowiedzi chyba nie o prawdę chodziło. Ważne najpew-niej były jedynie osiągnięcie doraźnych celów oraz dalsza polaryzacja społeczna, która tak rujnuje nasz kraj. (…)
Co jednak znacznie gorsze, każda wypowiedź, podobnie jak ta przytoczona powyżej, w dramatyczny sposób niszczy obraz Polski w świecie, szczególnie jeśli pochodzi ona z ust członka rządu. Już dziś większość europejskich mediów, zwłaszcza fran- cuskich, ochoczo powtarza: „Strzelec był zafascynowany skrajną prawicą”. Znakomicie się to wpisuje w przygotowywaną narrację na temat Marszu Niepodległości 11 listopada.
Czy trzeba przypominać prawdziwie kuriozalną wypowiedź Guya Verhofstadta (premiera Belgii, a następnie belgijskiego europosła), że w warszawskim marszu w 2017 r. wzięło udział 60 tys. polskich faszystów, neonazistów i białych suprematystów? Podkreślił jeszcze, że wydarzenie odbyło się ok. 300 km od Auschwitz-Birkenau i że to nigdy nie powinno było wydarzyć się w Europie. Za wypowiedź tę, mimo licznych apeli, Verhofstadt nigdy Polaków nie przeprosił.(…)
Ekstremizm nihilistyczny to stosunkowo nowe zjawisko. Marc-André Argentino, kanadyjski badacz ekstremizmu, definiuje nihilistyczny, brutalny ekstremizm jako „działania osób na marginesie, które aktywnie promują i gloryfikują poważne akty przemocy lub angażują się w nie bądź zachęcają do nich dla samej przemocy i chaosu”. Nihilistyczny, brutalny ekstremizm charakteryzuje się brakiem spójnej ideologicznej struktury. Zamiast celów politycznych lub religijnych jego łącznikiem jest mizantropiczny światopogląd, który normalizuje i gloryfikuje przemoc, często w celu wywołania chaosu i upadku społeczeństwa. Kluczowa teza Argentino mówi, że ten rodzaj ekstremizmu zmierza do rozpadu społecznego porządku, a nie do zbudowania w jego miejsce nowego ustroju. Przemoc ma wywołać destabilizację. Zadawanie cierpienia nie jest tu instrumentem do osiągnięcia celu, lecz często staje się celem samym w sobie.
Przychodzi mi tu na myśl pojęcie anomii społecznej, które wprowadził francuski filo-zof i socjolog Émile Durkheim w swoich dwóch głównych dziełach: „O podziale pracy społecznej.” (1893) oraz „Samobójstwo" (1897). Termin „anomia” pochodzi z języka greckiego i oznacza „bezprawie” lub „brak praw” (a – bez, nomos – prawo).
Anomia jest stanem braku norm albo, inaczej mówiąc, kryzysu wszelkich norm społecznych. Normy i wartości ulegają osłabieniu lub wręcz rozpadowi, a wskutek tego społeczeństwo traci zdolność regulowania i ograniczania ludzkich pragnień oraz aspiracji. Moralność społeczna jest niezbędna, aby hamować i należycie ukierunkowywać ludzkie potrzeby i ambicje, zwłaszcza te dotyczące władzy i pieniędzy, bo jak wynika z samej naszej natury, jeśli nie poddamy jej żadnym ograniczeniom moralnym i nakierujemy ją na realizację źle pojętej wolności, owe potrzeby i ambicje stają się praktycznie nieograniczone. Jak napisał Durkheim w swoim dziele „Samobójstwo”: „Im kto więcej ma – tym więcej chce, ponieważ otrzymane nagrody jedynie stymulują, zamiast zaspokajać potrzeby”. Według filozofa człowiek jest istotą moralną dlatego, że żyje w społeczeństwie. Jak pisze, „obowiązki jednostki wobec siebie samej są w istocie obowiązkami wobec społeczeństwa”.
Przytoczę jeszcze jedną opinię Durkheima: „Moralność przechodzi poważny kryzys. […] W strukturze naszych społeczeństw doszło w bardzo krótkim czasie do głębokich zmian; społeczeństwa te wyzwoliły się z taką prędkością i w takiej skali, że podobnego przykładu trudno szukać w dziejach. […] W rezultacie nasza wiara została zakłócona, tradycja straciła wiele ze swej władzy, osąd indywidualny wyemancypował się z osądu zbiorowego”. Jego analiza dotyczy wprawdzie końca wieku XIX, ale pasuje jak ulał do dzisiejszego świata.
Koncepcję anomii twórczo rozwinął amerykański socjolog Robert King Merton. Według niego stan anomii może prowadzić do rozwoju w społeczeństwie zachowań dewiacyjnych, polegających na: konformizmie, rytualizmie, niemoralnej innowacji lub wreszcie buncie przeciwko zastanym regułom i chęci ich obalenia bądź wprowadzenia własnych, także poprzez szerzenie gwałtu i przemocy, na skalę indywidualną lub zbiorową. Stąd już tylko krok do ekstremizmu nihilistycznego.
Prof. Piotr Czauderna
Doradca Prezydenta RP Karola Nawrockiego ds. zdrowia publicznego. Lekarz, chirurg dziecięcy, profesor nauk medycznych.
____________________________________________________
Tekst wybrany dla Czytelniczek i Czytelników „Życia” z portalu: www.wszystkoconajwazniejsze.pl, 10.11.2026
WW-W
Kadzidłowiec - dar Trzech Króli
Kadzidłowiec (Boswellia) pochodzi z suchych, skalistych obszarów północno-wschodniej Afryki i południowej Arabii. Nie jest to jedno konkretne drzewo, lecz rodzaj obejmujący wiele gatunków. Do najważniejszych należą kadzidłowiec święty (Boswellia sacra), papierowy (Boswellia papyrifera), afrykański (Boswellia frereana) oraz indyjski (Boswellia serrata).
To niewielkie, mocno rozgałęzione drzewo, które potrafi prze- trwać w wyjątkowo trudnych warunkach. Rośnie na kamienistych zboczach, często w szczelinach skał, gdzie inne rośliny miałyby niewielkie szanse na przeżycie. Ma gładką korę, skupione na końcach gałązek liście złożone z licznych listków i drobne, jasnożółte kwiaty. Jego największym skarbem jest jednak żywica, która pojawia się na pniu i gałęziach w postaci jasnych, zastygających kropli. Jej zapach przez tysiące lat towarzyszył ludziom podczas modlitwy, królewskich uroczystości, narodzin i pożegnań.
Historia kadzidłowca jest pełna niezwykłych opowieści. Starożytni Egipcjanie wierzyli, że żywica kadzidłowca to pot bogów, który spadł na ziemię. W jednej z dawnych egipskich tradycji nazywano ją również łzami Horusa, syna Ozyrysa i Izydy.
Z żywicą związana jest także legenda o Feniksie – mitycznym ptaku, który odradzał się z popiołów. Według przekazów jego gniazdo miało być zbudowane z gałązek kadzidłowca, a ptak żywił się żywicznymi kroplami tego drzewa. To piękna opowieść, w której aromatyczna żywica stała się symbolem odnowy i nieśmiertelności.
Nie mniej niezwykła jest historia biblijna. Kadzidło znalazło się wśród darów, które Trzej Królowie przynieśli nowo narodzonemu Jezusowi. Obok złota i mirry ofiarowali właśnie kadzidło – symbol czci i boskości. Warto podkreślić, że nie jest to jedynie późniejsza legenda: dar kadzidła jest wyraźnie wymieniony w Ewangelii według św. Mateusza.
Te dawne opowieści mają swoje historyczne potwierdzenie w tekstach religijnych i źródłach opisujących wierzenia starożytnych ludów i pokazują jak wielkie znaczenie przypisywano tej roślinie.
Kadzidłowiec był też jednym z najważniejszych towarów dawnego handlu. Jego żywicę transportowano karawanami przez pustynie Arabii i północno-wschodniej Afryki. Docierała do Egiptu, Grecji, Rzymu, a także do odległych zakątków Azji. Była wykorzystywana podczas ceremonii religijnych, do produkcji perfum, balsamowania ciał oraz w dawnym lecznictwie.
O jej wartości świadczy fakt, że w starożytności zaliczano ją do wyjątkowo cennych dóbr handlowych, obok złota i kości słoniowej. W Egipcie stosowano aromatyczne żywice w obrzędach pogrzebowych, a w medycynie znalazły się już w jednym z najstarszych zachowanych tekstów medycznych – papirusie Ebersa, datowanym na około 1500 rok przed naszą erą.
Żywicę pozyskuje się przez nacinanie kory drzewa. Wypływający sok zastyga, tworząc niewielkie grudki, nazywane łzami kadzidłowca. Najwyżej ceniono żywicę, która wypływała samoistnie, bez nacinania pnia. Co ciekawe, surowa żywica nie ma tak intensywnego zapachu, jakiego można się spodziewać. Charakterystyczny aromat uwalnia się przede wszystkim podczas jej podgrzewania lub spalania. Wówczas pojawia się ciepła, balsamiczna, lekko cytrusowa i drzewna woń.
W tradycyjnym lecznictwie żywicę kadzidłowca wykorzystywano na wiele sposobów. Stosowano ją zewnętrznie w postaci okładów i plastrów na bolące stawy, obrzęki oraz dolegliwości mięśniowe. W niektórych tradycjach używano jej również przy problemach z oddychaniem i dolegliwościach układu moczowego.
Z żywicy pozyskiwano także olejek eteryczny, który znalazł zastosowanie w perfumerii i aromaterapii. Wierzono, że jego zapach pomaga uspokoić umysł, zmniejszyć napięcie i sprzyja medytacji. Do dziś kadzidło jest wykorzystywane podczas ceremonii religijnych, w kosmetykach, perfumach oraz w produktach do aromatyzowania pomieszczeń.
Współczesna fitoterapia szczególnie zainteresowała się kwasami bosweliowymi – związkami obecnymi w żywicy niektórych gatunków kadzidłowca. Badania laboratoryjne wskazują, że mogą one wpływać na procesy zapalne w organizmie, między innymi poprzez hamowanie aktywności enzymu 5-lipooksygenazy, uczestniczącego w powstawaniu leukotrienów.
Najwięcej badań dotyczących zastosowania leczniczego przeprowadzono na kadzidłowcu indyjskim (Boswellia serrata). Jego standaryzowane ekstrakty są dostępne w postaci kapsułek i tabletek, przede wszystkim jako preparaty wspomagające kondycję stawów.
Niektóre badania kliniczne sugerują, że suplementacja może zmniejszać ból i sztywność towarzyszące chorobie zwyrodnieniowej stawów. Pojawiają się również badania dotyczące astmy i nieswoistych chorób zapalnych jelit. Wyniki są interesujące, ale nie stanowią jeszcze wystarczającego dowodu na skuteczność kadzidłowca w leczeniu tych schorzeń.
Przeciwwskazania i środki ostrożności
Choć kadzidłowiec ma długą historię stosowania, naturalne pochodzenie nie oznacza, że jest odpowiedni dla każdego. Doustne preparaty z kadzidłowca mogą powodować dolegliwości żołądkowe, nudności, zgagę czy biegunkę. Osoby przyjmujące na stałe leki powinny skonsultować suplementację z lekarzem lub farmaceutą, ponieważ wiedza o możliwych interakcjach jest nadal ograniczona. Ostrożność powinny zachować kobiety w ciąży i karmiące piersią, a także osoby z alergiami. Nie polecam również wdychania dymu z palonej żywicy osobom z astmą czy nadwrażliwością dróg oddechowych. I jeszcze jedna ważna rzecz: olejku eterycznego nie należy samodzielnie pić ani stosować nierozcieńczonego na skórę.
Ilona Girzewska
Certyfikowany Zielarz Fitoterapeuta
Tel: 416-882-0987 • FB: Ziołowe opowieści • Podcast: radio7toronto.com
Powiązane wiadomości
Comment (0)