Czerwona koniczyna – skarb, który rośnie pod nogami
Dzisiaj zabieram Państwa na łąkę. Nie będziemy jednak szukać czterolistnej koniczyny, która – jak głosi tradycja – ma przynieść szczęście. Tym razem przyjrzymy się jej bardziej pospolitej kuzynce, Koniczynie czerwonej.
Rośnie niemal wszędzie – na łąkach, pastwiskach, przy polnych drogach i na trawnikach. Czasami traktujemy ją jak zwyczajny chwast i mijamy bez większego zainteresowania. A szkoda, bo ta niepozorna roślina ma za sobą długą historię zastosowania w ziołolecznictwie, a dziś spotkamy ją również w kosmetykach i… na talerzu.
Koniczyna czerwona, nazywana także koniczyną łąkową, przyciąga uwagę przede wszystkim swoimi charakterystycznymi, różowoczerwonymi kwiatostanami. To właśnie w kwiatach znajdują się między innymi izoflawony – związki należące do fitoestrogenów. Są to substancje roślinne, które mogą w pewnym stopniu naśladować działanie estrogenów. I właśnie dlatego czerwona koniczyna szczególnie mocno zapisała się w zielarskiej historii kobiet. Najczęściej mówi się o niej w kontekście okresu menopauzy. Zawarte w niej izoflawony są przedmiotem badań dotyczących łagodzenia niektórych objawów menopauzy, przede wszystkim uderzeń gorąca i nocnych potów.
Nie oznacza to oczywiście, że czerwona koniczyna jest cudownym remedium na wszystkie dolegliwości tego okresu. Organizm każdej kobiety reaguje inaczej, a skuteczność preparatów z koniczyny może być różna. Warto więc patrzeć na nią jak na jednego z możliwych sprzymierzeńców, a nie jak na magiczną receptę.
Menopauza to także czas, w którym szczególną uwagę warto zwrócić na kondycję kości. Spadek poziomu estrogenów może przyczyniać się do zmniejszenia ich gęstości, dlatego po menopauzie wzrasta znaczenie profilaktyki osteoporozy. Czy w takim razie wystarczy filiżanka czerwonej koniczyny, by złagodzić dokuczliwe objawy związane z menopauzą? Niestety – aż tak łatwo nie będzie. Zdrowe kości potrzebują całego zespołu wsparcia: odpowiedniej diety, ruchu, właściwej podaży wapnia i witaminy D oraz, jeśli istnieje ryzyko osteoporozy, kontroli lekarskiej. Czerwona koniczyna nie zastąpi tych elementów, ale jej składniki są również badane pod kątem wpływu na metabolizm kości, układ krążenia czy gospodarkę lipidową. To jednak obszary, w których potrzeba dalszych badań, dlatego nie warto przypisywać tej roślinie właściwości leczniczych, których nauka jeszcze jednoznacznie nie potwierdziła.
Czerwona koniczyna zrobiła także całkiem niezłą karierę w kosmetyce. Możemy znaleźć ją w składzie preparatów przeznaczonych do pielęgnacji skóry dojrzałej i problematycznej, między innymi w kremach, tonikach czy maściach.Jej składniki wykazują właściwości, które zainteresowały również producentów kosmetyków do pielęgnacji włosów i skóry głowy. Koniczyna może być dodatkiem do preparatów przeznaczonych do włosów osłabionych czy mających tendencję do nadmiernego przetłuszczania. Czyli jedna roślina, a zastosowań całkiem sporo – od zielnika po kosmetyczkę.
Ale mam jeszcze jedną niespodziankę - otóż młode liście i kwiaty czerwonej koniczyny są jadalne. Można wykorzystać je jako niewielki dodatek do sałatek, zup czy innych potraw. Nie oznacza to oczywiście, że od dziś mamy zamienić ogród warzywny na koniczynową łąkę. Ale młode, prawidłowo rozpoznane i zebrane rośliny mogą być ciekawym, sezonowym dodatkiem do kuchni.
Jak zawsze w przypadku dzikich roślin obowiązuje jedna żelazna zasada: jemy tylko to, co potrafimy bezbłędnie rozpoznać i co pochodzi z czystego, bezpiecznego miejsca.
Czerwona koniczyna, nie jest jednak dla każdego, bo to, iż roślina jest naturalna, nie oznacza automatycznie, że jest odpowiednia dla każdego.
Preparatów z czerwonej koniczyny nie powinny stosować wewnętrznie bez konsultacji z lekarzem kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz dzieci. Ostrożność jest szczególnie ważna również w przypadku osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe, a także osób z chorobami hormonozależnymi. Jeśli przyjmujemy leki na stałe albo mamy przewlekłą chorobę, przed rozpoczęciem stosowania preparatów z czerwonej koniczyny warto porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą.
I tak oto zwyczajna roślina, którą mijamy podczas spaceru, okazuje się mieć całkiem niezwykłą historię. Może więc następnym razem, kiedy zobaczycie na łące czerwoną koniczynę, nie przechodźcie obok niej obojętnie. W naturze już tak jest, że często ma nam coś ciekawego do zaoferowania, coś, co po prostu rośnie pod naszymi stopami. Tylko zawsze pamiętajmy o rozsądku. Zioła mogą wspierać organizm, ale nie zastępują diagnozy, leczenia ani konsultacji z lekarzem.
Ilona Girzewska
Certyfikowany Zielarz Fitoterapeuta
Tel: 416-882-0987 • FB: Ziołowe opowieści • Podcast: radio7toronto.com
Powiązane wiadomości
Comment (0)