Zmierzch bogów nad Nilem

 Badania prowadzone nad mumiami faraonów z XVIII dynastii – okresu największego rozkwitu Egiptu – przyniosły zaskakujące rezultaty. Okazuje się, że Tutenchamon na skutek tajemniczej choroby dziedzicznej był kulawy, a po jego śmierci wdowa musiała poślubić własnego dziadka. Czy ów klan faraonów wymarł z powodu kazirodztwa?
Kiedy Jezus umarł na krzyżu, jego grób trzeciego dnia był pusty. Również ciała Mahometa od ponad 1300 lat nikt nie widział. W przypadku Zaratustry nie jest znane nawet miejsce jego pochówku.
Człowiek, który8074_36 żył przed nimi wszystkimi, faraon Echnaton (1353-1336 p.n.e.), wynalazca monoteizmu, pojawił się natomiast znów w swej cielesnej postaci. Genetycy zidentyfikowali jego doczesne szczątki. Spoczywały one, całkiem anonimowo, w Dolinie Królów koło Luksoru, w grobie nr 55.
Istnieją zdjęcia rentgenowskie owego faraona, a nawet jego genetyczny odcisk palca. Sławny zmarły, wystawiony w szklanej witrynie, znajduje się obecnie w Muzeum Egipskim w Kairze. Miał 1,60 metra wzrostu, był drobny – w typie Davida Bowie. Echnaton zainicjował przewrót religijny, który skierował ludzkie myślenie na nowe tory. Dla niego był tylko jeden bóg: Aton, przedstawiany jako słoneczna tarcza. Zabronił czczenia innych bożków. Aton symbolizował czyste światło i płodność, był to bóg bezgranicznego życia. (…)
Cały radykalizm owego władcy widać jednak dopiero dziś. Do szkieletu Echnatona przylegają jedynie nieliczne strzępy tkaniny. – Został zabalsamowany bardzo pobieżnie – wyjaśnia antropolog Albert Zink – nie wierzył bowiem w życie wieczne.
Miał więc tak po prostu ulec rozkładowi w grobie? Cóż za złamanie tradycji – w kraju, w którym liczyło się jedynie to, co wieczne.
Albert Zink jest szefem Instytutu Mumii i Człowieka Lodu w Bolzano we Włoszech. Wraz z Carstenem Puschem z Tybingi, uczesanym w koński ogon specjalistą w dziedzinie biologii molekularnej, należy do niewielkiego grona wybranych, którzy traktują staroegipskich faraonów jak dokumenty biologiczne i analizują zespół ich cech dziedzicznych. Projekt ten powstał już w 2007 roku, zorganizowano zespół badawczy i zbudowano dwa nowoczesne laboratoria.
G200px-Pharaoh_Akhenatenenetycy wtargnęli do zatęchłych krypt i pobrali od zmarłych szpik kostny – by wykonać testy ojcostwa starożytnych władców. – Świat naukowców był z początku sceptyczny – opowiada Pusch. Już wiele razy próbowano przecież rozszyfrować tajemnice genetyczne mumii, wszystkie te eksperymenty kończyły się jednak porażką.
Również Niemcy trudzili się z początku na próżno. – Olejki i woski do balsamowania wniknęły głęboko w kości – tłumaczy Zink. – Tam, gdzie normalnie podczas filtrowania otrzymuje się klarowną ciecz zawierającą DNA, my uzyskaliśmy tylko jakąś czarną zupę.
Dopiero technika policyjna służąca do identyfikacji zwłok w stanie rozkładu spowodowała przełom w pracach. Dotychczas zbadano 16 mumii. Pierwszy raport ukazał się w piśmie „Journal of the American Medical Association” i wywołał wielkie zdumienie. Naukowcy odtworzyli bowiem drzewo genealogiczne pięciu pokoleń, uzyskali informacje o seksualnych partnerkach faraonów, a nawet znaleźli zarazki malarii i ślady morderstw.
Zaskakujące okazało się zwłaszcza życie miłosne Echnatona. Na temat tego władcy dotychczas wiadomo było jedynie, że był żonaty z Nefretete, prawdopodobnie swoją kuzynką, którą sławił jako ”panią wdzięku”. Para ta miała 220px-Akhenaten,_Nefertiti_and_their_childrensześcioro dzieci, same dziewczynki. Kamienna płaskorzeźba przedstawia Echnatona jako troskliwego ojca z potomstwem na kolanach.
Badacze wyśledzili obecnie wiele intymnych szczegółów. Król adorował jeszcze inną damę – jej mumia, nazwana „Younger Lady”, spoczywała w Dolinie Królów w grobie numer 35. Gdzieś około 1340 roku p.n.e. Echnaton zabawiał się w pozłacanym łożu z drobną kobietką, która była jego własną siostrą. Dziewięć miesięcy później  urodziło się dziecko, sławne dzisiaj na całym świecie: przyszły faraon Tutenchamon. Porównanie DNA wskazuje ponad wszelką wątpliwość, maszkże słynny dziecięcy władca, którego grobowe skarby przetrwały niemal nienaruszone przez wszystkie czasy, był synem Echnatona i owocem jego intymnego związku z siostrą.
Tym samym badania ujawniły, że królewski klan XVIII dynastii uprawiał kazirodztwo. Na przestrzeni 250 lat powstawały coraz ściślejsze związki krwi. Kuzynki poślubiały kuzynów, a bracia siostry. Pod koniec tej dynastii, co potwierdzają tablice z hieroglifami, małżeństwa zawierali już nawet ojcowie z córkami, a w jednym przypadku dziadek ożenił się z własną wnuczką.
Przodkowie Tutenchamona mieli niemal obsesję na punkcie ”utrzymania czystości krwi” – uważa egiptolog  Christian Loeben z Hanoweru. Nic dziwnego, że prowadziło to do wad dziedzicznych potomstwa. Członkowie rodziny faraona cierpieli masowo na płaskostopie, mieli szpotawe stopy, boczne skrzywienie kręgosłupa, rozszczep wargi i podniebienia.
W przypadku Tutenchamona, który stanowił ostatnie ogniwo łańcucha, ułomności fizyczne przejawiały się prawdopodobnie w dramatycznie zaostrzonej formie. Rzeźby ukazują wprawdzie małego księcia z pyzatymi policzkami na rydwanie, podczas polowania na lwy lub jako wojownika z włócznią w dłoni, lecz badania medyczne jego zwłok dowodzą, że monarcha bardzo cierpiał. Z trudem mógł się poruszać, dwie jego kości śródstopia były karłowate. Tkanka obumarła, co doprowadziło do bolesnej opuchlizny stopy. – Chorował na rzadkie schorzenie dziedziczne, zwane jałową martwicą głowy II kości śródstopia – mówi Carsten Pusch.
Diagnoza ta wyjaśnia zagadkę, dlaczego w grobie Tutenchamona znajdowały się bogato zdobione laski. Do tej pory uważano, że były to berła i godła, teraz można się domyślać, że służyły one faraonowi do podpierania się podczas chodzenia. W którymś momencie młody mężczyzna jednak upadł. Zdjęcia rentgenowskie ukazują niezrośnięte złamanie powyżej kolana. Te obrażenia, w połączeniu z malarią i ogólnie słabą kondycją, uważane są obecnie za przyczynę śmierci.
Na tak przepysznym niegdyś państwie piramid zaciążyło więc podejrzenie o degenerację. Władcy czczeni jako pogromcy swych wrogów i podpory ziemi, którzy wznosili kamienne budowle sięgające troposfery i wylegiwali się w luksusowych łożach, podczas gdy cały świat sypiał jeszcze na skórach, byli najprawdopodobniej ofiarami dziwacznych seksualnych obyczajów.
Podejrzenie, że nad Nilem miał miejsce genetyczny zmierzch bogów, jest tak interesujące również ze względu na fakt, że ów upadek zdrowotny nastąpił w fazie największego rozkwitu kulturalnego. Badane mumie pochodzą z XVIII dynastii – złotego wieku Egiptu.

Matthias Schulz / Der Spiegel

Related News

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

COPYRIGHT 2014 ZYCIE PUBLISHING SERVICES. ALL RIGHTS RESERVED.