WIGILIA – JEDNA KOLACJA RÓŻNE SMAKI

W czasie moich młodzieńczych lat nie przywiązywałam dużej wagi do świątecznych potraw regionalnych, nawet przez myśl by mi nie przeszło aby ktoś jadł barszcz grzybowy w wigilię! Jaka to była niespodzianka! Będąc tutaj u znajomych na kolacji wigilijnej zamiast barszczyku czerwonego został podany barszcz grzybowy zabielany żurem z uszkami. Rownież dzieląc się wspomnieniami świątecznymi w pracy okazało się, że dziewczyny, z którymi właśnie pracowałam w tym dniu też są z Małopolski tak jak i ja.
Miłe zaskoczenie niby ten sam region, a tu proszę u Małgorzaty – kasza gotowana z suszonymi śliwkami, zupa grzybowa z fasolą jaśkiem, pierogi tylko i wyłącznie ze świeżej kapusty z nutką cynamonu.
Zenia – barszcz grzybowy podbijany kaszą jaglaną podawany z michą okraszanych ziemniaków oraz pierożki z suszonymi śliwkami polewane śmietaną z cukrem pudrem.
Nie mówiąc o Teresie gdzie nie tylko smaki, ale i kolory pierogów to prawdziwe cudeńka. Uchylając rąbka tajemnicy – ciasto pierogowe Jej mamy było zawsze robione z makiem tak na majętność i dobrobyt. Również groch miał duże znaczenie w jej rodzinie – mały groch w kapuście drobne pieniążki, duży groch duże pieniążki.
A wracając do mojej domowej tradycji to oczywiście obwiązkowo uszka pieczone z grzybami serwowane z czerwonym barszczykiem, gołabki z pęcakiem i suszonymi grzybami obowiązkowo pieczone w piecu chlebowym oraz precle drożdżowe z kminkiem.
A oto parę ciekowostek z innych rejonów bo niby wszyscy korzystamy z tych samych produktów w czasie Świąt, a jednak połączenie ich jest inne.
W skład klasycznej kolacji wigilijnej na Pomorzu wchodził barszcz z kluseczkami lub pierożkami z grzybowym nadzieniem. Niekiedy serwowano zupę z suszonych owoców, a także kapustę z grzybami, postny bigos lub grzyby w białym sosie. Nieodzowną pozycją wigilijnego menu były ryby, w tym m.in. karp smażony na maśle, karp w sosie czosnkowym, pstrąg z migdałami oraz śledzie (w śmietanie i marynowane). Na deser podawano zaś piernik, makowiec i drożdżówkę kaszubską.
Z kolei na Podlasiu na wigilijnym stole pojawiały się barszcz z mąki żytniej, faszerowana kapusta, kasza gryczana z sosem grzybowym i kasza jaglana. Podawano także kluski z makiem, pierogi (np. z grzybami, soczewicą, jabłkami, śliwkami, z farszem z siemienia lnianego), racuchy, kisiel owsiany oraz kutię. W niektórych domach przygotowywano tzw. łamańce – podawane do mleczka z maku.
Na Mazowieckiej wieczerzy zajadano się z kolei takimi specjałami, jak kapusta z grzybami, tłuczone ziemniaki z makiem, kasza jaglana z olejem, kisiel żurawinowy lub owsiany. Zdarzały się także (zwłaszcza w Warszawie) dania rybne, a więc ryba w galarecie, zupa rybna, szczupak z chrzanem, kotlety rybne z groszkiem i oczywiście smażony karp. Na stole pojawiały się także przecierany groch, zapiekanka z ryżu, kompot, ciasta oraz kisiel z migdałowym mlekiem.
Małopolska – W tym regionie Polski, wśród tradycyjnych potraw wigilijnych, na uwagę zasługują Knysze, czyli zapiekane bułki pszenne z nadzieniem. Dodatkowo popularne są tu pierogi z nadzieniem owocowym, kulebiak oraz biały barszcz.
W Wielkopolskiej tradycji znaleźć można wiele zup wigilijnych, jak na przykład zupę konopną, grochówkę, polewkę z maku z jagłami, czy też „więdkę” (zupę z brukwi). Tradycyjną potrawą wigilijną były też kluski z sokiem z kiszonej kapusty oraz kluski z makiem, grzyby smażone w oleju i oczywiście kapusta. Podobnie jak w Wielkopolsce, również na Opolszczyźnie jadano – zamiennie z zupą migdałową, grzybową z gałuszkami lub fasolową z pieczkami (suszonymi owocami) – zupę grochową. Była ona także uwzględniona w Górnośląskim wigilijnym menu. W skład świątecznej kolacji wchodziły tam ponadto ziemniaki ze śledziem, kasza z suszonymi śliwkami, karp duszony w piwie oraz śląskie wigilijne specjały: „makówki” (kawałki bułki drożdżowej przełożone słodkim makiem i zalane mlekiem) oraz „moczka” (rodzaj budyniu z pokruszonych pierników rozmoczonych w kompocie porzeczkowym z dodatkiem bakalii). Jeśli chodzi o desery, to dla tego regionu najbardziej charakterystyczne były pierniki, bytomskie kamyki i piernik z marcepanem. „Siemieniec”, czyli zupa z siemienia lnianego, była tradycyjną potrawą na podkarpackich wsiach. Podawano ją z pęczakiem. Poza tym na stole pojawiały się groch, gotowana suszona rzepa, kapusta z grzybami oraz kluski z makiem. Choć dziś wydaje się to dziwne, na Pogórzu nie jadano na wigilię ryb. Były natomiast takie specjały, jak kasza jęczmienna ze śliwkami, żur z owsa lub zupa grochowa, kapusta, pierogi, ziemniaki, gotowany bób oraz „siemianka”. Ta potrawa w konsystencji przypominała bardzo gęste mleko, smarowano nią chleb. Góry i Podhale – Tradycją góralską jest skromny stosunek do Świąt Bożego Narodzenia. Dania sporządzalo się głównie na bazie Oscypka i Bundzu oraz ziemniaków. Najczęściej podawano Bukty (kopytka) oraz Moskole (podpłomyki z gotowanych ziemniaków),a także postną Kwaśnicę (kapuśniak
Z kolei na Kresach podawano barszcz z uszkami, zupę rybną (z pulpetami) lub grzybową (z łazankami). W niektórych domach można było spotkać także zupę migdałową (z ryżem i rodzynkami). Innymi przysmakami były np. szczupak na szaro, pasztet z rybich wątróbek w cieście francuskim, ryba w galarecie, karp smażony i kisiel owsiany oraz kutia. Na Wileńską wigilię podawano rolmopsy, a uszka do barszczu smażono. We Lwowie nie obyło się bez strudla galicyjskiego.
A oto parę naszych wigilinych przepisów którymi chciałybyśmy się podzielić:
Barszcz Grzybowy z Kaszą Jaglaną
2,5 litra wody
20 suszonych grzybów – im szlachetniejsze, tym barszcz smaczniejszy
Garść kaszy jaglanej czyli około 3-4 łyżki
1 litr białego kwaszonego barszczu lub żuru
liść laurowy
ziele angielskie
sól
maggi
pieprz
Grzyby płuczemy i moczymy w niewielkiej ilości wody. Powinny moczyć się około 6 godzin, jeśli mamy mało czasu możemy dać im 2-3 godziny. Wodę zagotowujemy. Na wrzątek wrzucamy grzyby wraz z tą wodą, w której się moczyły. Dorzucamy po minucie liść laurowy, ziele angielskie i troszeczkę solimy. Gotujemy grzyby do miękkości pod koniec wrzucamy garść kaszy. Garść czyli około 3-4 łyżki. Chodzi o to, by nie było zbyt gęste. Gotujemy parę minut, zaprawiamy barszczem z butelki lub żurem. Myślę, że smak byłby jeszcze lepszy, gdybyśmy mieli własny żur. Zagotowujemy i doprawiamy do smaku solą, pieprzem, maggi – ewentualnie vegetą. Barszcz powinien mieć mocno wyczuwalny posmak grzybów.

Kasza Jęczmienna ze Śliwkami
11/2 litra wody
½ kubka kaszy jęczmiennej
30 śliwek suszonych, można dodać również inne suszone owoce, morele, jabłka itp.
2 łyżki cukru brązowego lub miód
Wrzucamy kaszę na gotujacą się wodę, gotujemy przez 10 min. następnie dodajemy suszone śliwki. Po dodaniu śliwek zmiejszamy ogień na minimalny i gotujemy aż kasza się rozklei około 1 godz. Na koniec dodajemy cukier lub miód, mieszamy i odstawiamy do ostygnięcia.
Fasolka po Bretońsku z Grzybami
– Pamiętajcie duża fasola… ☺
0,5 kg fasoli Jasiek
1 cebula
2 ząbki czosnku
 1 łyżka przecieru pomidorowego
 2 łyżki masła do smażenia
10 prawdziwków suszonych, wcześniej namoczonych i ugotowanych
4-5 suszonych śliwek pokrojonych w paski wcześniej namoczonych
papryka słodka, liść laurowy, majeranek, ziele angielskie, sól, pieprz świeżo zmielony do smaku
Fasolę moczymy przez noc, następnego dnia zlewamy wodę (fasola nie będzie powodować wzdęć) i ponownie zalewamy wodą do wysokości fasoli, dodajemy ziele angielskie, liść laurowy, trochę soli. Gotujemy przez 40-50 min. na małym ogniu kontrolując stan wody, w razie wyparowania dolewamy ciepłą wodę. W tym czasie podsmażamy na maśle pokrojoną cebulkę z czosnkiem, usmażone dodajemy do garnka z fasolą w tym samym czasie wrzucamy pokrojone w paski grzyby oraz śliwki.
Gdy fasola już całkiem zmięknie dodajemy łyżkę przecieru pomidorowego. Przyprawiamy do smaku słodka papryką, solą, pieprzem oraz majerankiem. Mieszamy i gotujemy jeszcze 5 minut.
fullsizerender-4 fullsizerender-1Pieczone Uszka z Grzybami
Ciasto
25 dag mąki , ½ kostki margaryny ,szczypta soli,3-4 łyżki kwaśnej śmietany,1 jajko
Farsz
Grzyby suszone ,cebula ,sól pieprz
Grzyby moczyć w wodzie cała noc a nastepnego dnia ugotować.Odcedzić wystudzić i drobno posiekać.Cebule pokroić w drobną kostkę i zeszklić na oleju,dodać grzyby podsmażyć doprawić solą i pieprzem. Z mąki,jajka,margaryny,soli, śmietany szybko zagnieść ciasto .
Ciasto zawinąć w folie i włożyć do lodówki na 30 min. Następnie rozwałkować cienko ciasto pokroić w kwadraty 6×6 cm .Nakładać po pół łyżeczki farszu ,zlepić i formować uszka .Piec w piekarniku nagrzanym do 370 st.F na złoty kolor przez 15-20 min.

Agnieszka Musiał
• http://www.dailyfreshart.com
• 647-989-9221

Related News

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

COPYRIGHT 2014 ZYCIE PUBLISHING SERVICES. ALL RIGHTS RESERVED.