Truskawki? Na zdrowie!

Sezon na truskawki trwa w najlepsze. Jest to nasz ulubiony sezonowy owoc. I zdaniem dietetyków – to bardzo dobrze, bowiem owoce te, oprócz niezaprzeczalnych walorów smakowych, dostarczają też wielu witamin i pozytywnie oddziałują na organizm.
Czerwone, soczyste i niezwykle smaczne. O czym mowa? Oczywiście o truskawkach. Te owoce to prawdziwy rarytas, cieszący nie tylko nasze podniebienia, ale i oczy. Są niezwykle malownicze i efektownie wyglądają również jako dekoracja. Mają wiele walorów zdrowotnych i dietetycznych. Jako że sezon na świeże truskawki prosto z krzaka właśnie się zaczyna, należy wykorzystać ten moment i cieszyć się ich smakiem do woli.
Słownik przedstawia genezę wyrazu truskawka jako pochodzącego od dźwiękonaśladowczego trusk, co znaczy szelest, lekkie trzaskanie, jakie słychać przy odłamywaniu liści i owoców. Wyraz zapisany już w XV w. odnosił się pierwotnie do różnych roślin.

Truskawki
Truskawki to w naszej strefie klimatycznej symbol lata. Gdy tylko pojawiają się na straganach możemy już jednoznacznie stwierdzić, że nadeszły ciepłe dni. Truskawki to owoc wyhodowany sztucznie. Pierwsze truskawki pojawiły się w XVIII wieku, a stworzono je z mieszanki poziomki wirgilijskiej z poziomką chilijską. Zarówno pierwsza jak i druga odmiana poziomek została sprowadzona do Europy z Nowego świata, czyli z Ameryki Północnej i Południowej. Krzyżówka tych dwóch odmian dała początek nowemu owocowi – truskawce ananasowej. Stało się tak za sprawą króla Francji – Ludwika XVI, który sprowadził do swoich ogrodów w Wersalu odmianę poziomki chilijskiej i wirgilijskiej, a ogród ze swoimi dotychczasowymi, nieudanymi uprawami poziomek, udostępnił swojemu botanikowi o nazwisku Duchense. Ten stworzył pierwszą odmianę truskawki – krzyżówki dwóch wyżej wymienionych odmian poziomek. Jednakże w tworzeniu nowych odmian tych soczystych owoców prym wiedli Anglicy – bardzo cierpliwi i wytrwali w ich uprawie. Truskawki zaczęły pojawiać się coraz częściej, początkowo na stołach możnowładców – jako niezwykle elegancka przekąska, a z biegiem lat zostały spopularyzowane i stały się dostępne dla każdego.
Truskawki pojawiają się już w maju – jest to odmiana wczesna. Jednak najsłodsze i najbardziej dorodne są te z czerwca i lipca. Odmiany późniejsze mogą rodzić owoce nawet do początków września. Warto samemu zająć się uprawą truskawek, gdyż nie jest to bardzo trudne. Truskawki wspaniale ukorzeniają się zwłaszcza w glebie piaszczysto-gliniastej. Należy uważać na chwasty, gdyż truskawki są na nie bardzo wyczulone. Gdy nie mają w pobliżu siebie obcych roślin, szczególnie chwastów, ich owoce są dorodniejsze, gdyż mają łatwiejszy dostęp do światła.
Truskawki są niezwykle wdzięcznym tematem w kuchni. Można je mrozić, gotować, przyrządzać z nich rozmaite przetwory np. dżemy, soki, kompoty, galaretki truskawkowe, lub jogurty miksowane ze świeżymi owocami. Jednak prawdziwym hitem są truskawki surowe, prosto z krzaka. Najlepiej smakują z bitą śmietaną lub cukrem. Gdy chcemy zaskoczyć gości, warto przygotować deser z truskawkami, gdyż jest efektowny i smaczny, a poza tym zdrowszy niż kremy czy ciasta. Z racji tego, że truskawki traktowane są jako swego rodzaju afrodyzjak, popularne jest również serwowanie ich na kolacje we dwoje – z dodatkiem czekolady i kieliszka szampana. To zestawienie na pewno zbliży ku sobie zakochanych. W literaturze truskawka zazwyczaj przedstawiana jest jako symbol zmysłowości i pożądania, więc może warto spróbować?
Truskawkowe ciekawostki
Ze względu na swój czerwony kolor oraz kształt serca – truskawka czy jeszcze wtedy poziomka była symbolem Venus, greckiej bogini miłości.
Podobno… jeśli przepołowisz podwójną truskawkę i podzielisz się nią z kimś – to zakochacie się w sobie.
W średniowieczu ciężarne kobiety nie jadały poziomek, gdyż uważały ze zjedzenie tego czerwonego owocu spowoduje czerwone znamiona na ciele rodzonego dziecka.
Truskawka może być stosowana jako doskonały wzmacniacz zębów, wystarczy rozetrzeć ją na dziąsłach oraz zębach i poczekać tak kilkanaście minut.
Mało kto wie, że Polska należy do największych producentów owoców miękkich na świecie. Zbiór truskawek na poziomie ok. 150-200 tys. ton rocznie sprawia, że w tym względzie ustępujemy jedynie Hiszpanii!
Taki stan rzeczy to bez wątpienia powód do radości, bowiem wraz ze zwiększoną produkcją rośnie też spożycie tych owoców. A to zdecydowanie korzystnie wpływa na nasze zdrowie i samopoczucie: Truskawki, poza znanymi i cenionymi walorami smakowymi, charakteryzują się też wysoką zawartością witaminy C, makro- i mikroelementów, błonnika pokarmowego oraz polifenoli
Do tego dochodzi zasobność w różnorodne substancje biologicznie aktywne – duże ilości kwasów fenolowych (2,4-2,5 mg/100 g .m.), flawonoidów (5,2-8,2 mg/100 g .m.) i witamin. W konsekwencji truskawki wykazują działanie antybakteryjne, a nawet przeciwdziałają powstawaniu i rozwojowi chorób cywilizacyjnych – w tym nowotworów (dzięki obecności dużej ilości kwasu elagowego), nadciśnienia, zawałów serca czy nadmiaru cholesterolu.
To nie wszystko
– Oprócz tego liczne badania sugerują, że zawarte w tych owocach polifenole mogą mieć pozytywny wpływ na trawienie i wchłanianie węglowodanów, a tym samym pomagają modulować stężenie glukozy we krwi po posiłku. Substancje te mają zdolność hamowania aktywności jelitowej α – glukozydazy, rozszczepiającej węglowodany złożone do prostych, co prowadzi do spowolnienia absorbcji glukozy. Jest to szczególnie istotne dla cukrzyków oraz osób dbających o prawidłową masę ciała.
Testy wykazały również, że bogaty w polifenole mus z truskawek zmniejsza u osób zdrowych poposiłkową glikemię w odpowiedzi na spożycie sacharozy, a obserwowane wydłużenie i osłabienie odpowiedzi glikemicznej wiąże się z ograniczeniem trawienia lub wchłaniania sacharozy z przewodu pokarmowego.
W tym miejscu warto wspomnieć o insulinooporności, będącej nieodłącznym elementem i jedną z przyczyn występowania cukrzycy. Jak dowodzą badania na zwierzętach, zawarty m. in. w truskawkach 3-glukozyd cyjanidyny może łagodzić wywołaną dietą wysokotłuszczową hiperglikemię i oporność na insulinę. Związek ten bierze także udział w poprawie wrażliwości na insulinę (poprzez zwiększenie wydzielania adiponektyny i leptyny) oraz regulacji ekspresji genów w izolowanych adipocytach (komórkach tłuszczowych).
Istotne nasiona
Sezonowość występowania oraz stosunkowo mała trwałość truskawek powodują, że są one powszechnie stosowane do produkcji mrożonek, zagęszczonych soków, napojów, nektarów i dżemów. Warto jednak przy tym zwrócić uwagę na właściwości poszczególnych składowych owoców: Nasiona, choć stanowią jedynie ok. 1% całej masy, w rzeczy- wistości zawierają nawet do 11% wszystkich związków polifenolowych obecnych w truskawkach i są źródłem bogatego w kwas L-linolenowy oleju. Pamiętajmy też, że odpady z przetwórstwa mogą być źródłem substancji przeciwutleniających, a zwłaszcza proantocyjanidyn, oleju, kwasu elagowego i elagotanin – opisuje dietetyk Remigiusz Filarski.
Właściwości prozdrowotne
Przyjmuje się, że właściwości prozdrowotne warzyw i owoców wynikają z obecności w nich błonnika pokarmowego oraz antyoksydantów. A znaczna część zawartych w nich polifenoli związana jest z matrycą błonnika, co w konsekwencji sprawia, że stanowi on idealny nośnik substancji o potencjalnie prozdrowotnym działaniu.
– Co więcej, biodostępność i biologiczna funkcja naturalnie występujących polifenoli (np. w truskawkach) jest nieporównywalne wyższa niż w obecnych na rynku farmaceutykach, co pozwala na pełniejsze wykorzystanie tych związków przez florę jelitową.
Truskawki w kuchni
n15815Sezon na truskawki to okazja, by najeść się do syta świeżych owoców. Warto wykorzystać ten krótki czas, bo dojrzałe w słońcu owoce mają niepowtarzalny smak i aromat, a także są idealnym składnikiem ciast i deserów. Przepisów na dania z truskawek jest na szczęście całe mnóstwo – każdy może wymyślić własny przysmak z truskawkami, my poddajemy tylko kilka inspiracji i sugestii.
Truskawkowe kanapki
Świeże truskawki znakomicie smakują z różnymi rodzajami pieczywa: z pszenną bułką lub tostem, z pszenno-żytnim chlebem, bułką z ziarnami, miodowym pumperniklem i tradycyjnym, chrupkim knaeckebroetem. W klasycznej wersji przyrządzamy je na słodko – z twarożkiem, masłem lub masłem orzechowym zmieszanym z miodem. Do kanapek z truskawkami możemy dodać także inne owoce: plasterki banana, pomarańczy lub kiwi. Dekorujemy listkiem mięty lub melisy cytrynowej.
Wytrawne kanapki z truskawkami przyrządzamy z plasterkami pieczonego drobiu lub podsmażanej polędwicy. Do kanapek dodajemy rukolę lub listki lodowej sałaty, a do smaku – gęsty ocet balsamiczny. W wersji wegetariańskiej mięso zastępujemy serem typu camembert, serkiem topionym lub serem pleśniowym. Pieczywo do takich kanapek smarujemy kwaśną, gęstą śmietaną, a całość dekorujemy siekanymi świeżymi ziołami (miętą, melisą, szałwią, lawendą).
Sałatki z truskawkami
Oprócz deserowych sałatek owocowych, z truskawkami możemy także przyrządzić lekkie, kolorowe sałatki na śniadanie, lunch lub kolację. Truskawki doskonale komponują się z kruchymi, zielonymi sałatami, sałatą lodową, rukolą oraz lekko orzechową roszponką. Do sałatki można dodać kawałki awokado, plasterki zielonego ogórka, siekane świeże zioła (zwłaszcza miętę), ser pleśniowy, fetę lub mozzarellę, a także gotowane szparagi. Doskonale sprawdzi się „posypka” z prażonych na suchej patelni nasion (pestki dyni, słonecznika) lub orzechów (włoskich, arachidowych). Naszą sałatkę możemy skropić octem balsamicznym, winegretem z dodatkiem miodu lub lekkim jogurtowym sosem z miodem i orzechami  – ważne, żeby sos był lekko słodki.
Sałatki z truskawkami podajemy zaraz po przygotowaniu.
Truskawkowe słodkości
Najprostszy truskawkowy deser to po prostu góra dorodnych owoców, które zajadamy solo lub z gęstą śmietaną, lekko dosłodzone do smaku płynnym miodem lub cukrem. Na specjalne okazje można ubić bitą śmietanę i ułożyć ją dekoracyjnie na owocach, wieńcząc całość najpiękniejszą truskawką.
Z twarożku wymieszanego z musem truskawkowym z dodatkiem galaretki truskawkowej łatwo przyrządzimy sernik na zimno (rozpuszczoną, ostudzoną żelatynę lub galaretkę dodajemy do masy, mieszamy, wylewamy do formy i odstawiamy do zastygnięcia do lodówki). Taki sernik (po zastygnięciu) dekorujemy z wierzchu dorodnymi owocami i zalewamy ostudzoną galaretką. Jeśli przyrządzamy małe serniczki (w miseczkach), możemy polać je słodkim sosem truskawkowym oraz ozdobić całymi owocami i listkami mięty.
Truskawkowe obiady
zupa+truskawkowa3W sezonie warto choć raz zrobić pyszne pierogi z truskawkami oraz ryż czy makaron z truskawkowym sosem  i śmietanką (można od razu zmiksować owoce ze śmietaną i cukrem). Doskonale smakują także pierogi z serem na słodko, polane sosem truskawkowym ze świeżych owoców. Wszystkie te dania możemy pięknie udekorować plasterkami truskawek lub całymi owocami.
Świeże truskawki i/lub sos truskawkowy świetnie nadają się także jako dodatek do naleśników, racuchów, pancakes oraz puszystych francuskich omletów.
A na upały polecamy orzeźwiającą truskawkową zupę z dodatkiem świeżych owoców i śmietanki. Można ją podać z ryżem, groszkiem ptysiowym lub drobniutkim makaronem.
Przepis na puszysty francuski omlet z truskawkami (1 porcja)
Ubijamy pianę z dwóch białek ze szczyptą soli. Gdy będzie sztywna, cały czas ubijając dodajemy żółtka i dwie płaskie łyżeczki mąki oraz 1/5 łyżeczki proszku do pieczenia. Gotowe ciasto wylewamy na rozgrzaną oliwę z oliwek z dodatkiem masła i smażymy z jednej strony na średnim ogniu (ok. 2- 3 min.) na złoty kolor. Teraz przyda się druga para rąk, bo omlet należy unieść na dwóch łopatkach drewnianych, na patelnię dołożyć pół łyżki masła i troszkę oliwy oraz jednym ruchem przewrócić ciasto na drugą stronę (ten etap wymaga pewnej wprawy). Smażymy kolejne 2-3 minuty. Gotowy omlet podajemy przybrany gęstą (lub bitą) śmietaną oraz plasterkami truskawek, skropionymi płynnym miodem.

Related News

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

COPYRIGHT 2014 ZYCIE PUBLISHING SERVICES. ALL RIGHTS RESERVED.