Tradycyjna kuchnia czeska

Republika Czeska, podzielona na trzy regiony: Czechy (łac. Bochemia), Morawy i Śląsk Czeski, to kraj o bogatej historii, która jest zawarta także w tutejszych potrawach. Kraj będący przez setki lat pod wpływem Austro-Węgier, a po II wojnie światowej połączony ze Słowacją, posiada znamiona wszystkich tych państw. Jednakże, mimo kulinarnych wpływów sąsiadów, Czesi zachowali również swoje narodowe potrawy, które pozostały oryginalne i zachowały smak staroczeskich kulinarnych przepisów.
Kuchnia czeska to prawdziwe bogactwo smaków, szczególnie dla wielbicieli tradycyjnych dań przyrządzanych według starych receptur. Prawdziwe czeskie dania najłatwiej można odnaleźć w mniejszych miejscowościach, w których utrzymał się jeszcze duch starych, dobrych, nieskomercjalizowanych czasów. Najbardziej ekskluzywne lokale spotyka się w Pradze, która, jak na stolicę przystało, jest najbardziej obleganym turystycznie miastem Czech. Niemalże na każdej uliczce znajdują się restauracje (cz. restaurace), bary, gospody (cz. hospody) i piwiarnie (cz. pivnice), które zapraszają na smakołyki ze swojej kuchni. Wiele z nich stało się miejscami kultowymi, jak chociażby Gospoda u Kalicha, w której pijał piwo słynny wojak Szwejk. Te naznaczone historią lokale są drogie i nie zawsze nastawione na najwyższą jakość potraw, aczkolwiek nawet w samym sercu Pragi można najeść się do syta za przyzwoitą cenę.
czeske knedlickyPoza daniami oferowanymi w eleganckich restauracjach czy piwnicach, zaopatrzonych w najlepsze czeskie piwa, warto spróbować przysmaków serwowanych w barach przekąskowych na targach i rynkach. Te miejsca obfitują w stragany z pysznymi praskimi kiełbaskami, (cz. klobásy), które można zjeść na gorąco z dodatkiem musztardy lub ketchupu. Można również zatrzymać się przy budkach, w których sprzedaje się parówki w bułce (cz. párky), odpowiednik amerykańskich hot dogów. Czesi nie są może znani z wyrobów wędliniarskich, aczkolwiek wiele z tych garmażeryjnych produktów ma doskonały smak. Zakłady mięsne w Kostelcu, znane są z produkcji aromatycznej, wędzonej kiełbasy zwanej lovecky Salam oraz wędzonej praskiej szynki (cz. pražka šunka) dostępniej również na straganach w Pradze. Należy zaznaczyć, że kuchnia czeska jest raczej ciężka i kaloryczna, ale bardzo smaczna. Obok wędlin, serwowane są wszelkiego rodzaju mięsa. Na pierwsze miejsce zdecydowanie wysuwa się wieprzowina, duszona w rozmaitych sosach lub opiekana na ruszcie (cz. vepŕova piec). Dziczyzna również zajmuje ważną pozycję w czeskiej kuchni, a bardziej ekskluzywne, narodowe restauracje prześcigają się w sposobach podawania sarniny oraz dzikiego ptactwa, m.in. bażantów. Zamawiając potrawę w restauracji lub innym większym lokalu gastronomicznym należy pamiętać, że danie główne składa się z mięsa, ryby lub drobiu oraz ziemniaków (cz. brambory) czy knedlików, bez których kuchni czeskiej nie można sobie wyobrazić. Osobno zamawia się sałaty i surówki, a najczęściej serwowanym warzywem jest duszona czerwona i biała kapusta (cz. zeli).
Czesi uwielbiają również zupy (cz. polévky), które są podstawą każdego obiadowego posiłku. Najsłynniejsza w Pradze jest zupa z flaków (cz. drstkova polevka), w innych regionach Chech serwuje się równie wspaniałą, zupę czosnkową (cz. česnakova polévka). Zwieńczeniem każdej kulinarnej uczty są desery podawane w eleganckich kawiarniach (cz. kavárna) i cukierniach. Jednym z nich są również knedliki przyrządzane na słodko z dodatkiem owoców. Innymi słynnymi deserami są: narodowe ciasto zarówno Czechów jak i Austriaków, a mianowicie jabłkowy strudel (cz. jablkový štrůdl) oraz bułeczki z powidłami (cz. cesky kolac). Czeskie jadło najlepiej smakuje w piwiarniach i gospodach, w których grzechem byłoby nie skosztowanie czeskiego piwa. Republika Czeska to kraj piwoszy, a piwowarstwo jest jednym z najstarszych rzemiosł na tych ziemiach. Lata praktyki i udoskonalania receptur pozwoliły wybić się czeskim browarom oraz zająć jedno z czołowych miejsc na świecie. Najczęściej spożywa się piwo jasne (cz. svétlé), ale również popularne jest piwo ciemne (cz. tmavé). Do najsłynniejszych należą wielkie browary: Pilsner, Staropramen, Kozel czy Budweiser. Obok magnatów piwowarskich istnieją również mniejsze, znakomicie prosperujące browary, produkujące swoje własne rodzaje piwa. Przeważnie znajdują się one w osławionych przez lata gospodach czy piwnicach. Do takiej zalicza się, znajdująca się w Pradze, Gospoda U Fleku, która wytwarza swoje flekovske piwo już od pięciu wieków. Osoby, które nie gustują w piwach, mają ogromny wybór win i mocniejszych alkoholi. W Czechach są dwa główne regiony zasobne w winnice. Są to okolice Pragi oraz Brno w Morawach. Najwięcej produkuje się win białych, aczkolwiek nie są one aż tak smaczne jak czerwone. Do najbardziej znanych zalicza się: Veltinské Zelené, Ryzlink Vlaśsky, Rulandské Bile oraz Muskat Moravsky. Można się nimi delektować w czeskich winiarniach (cz. vinárna), a w chłodniejsze dni serwowane jest również wino grzane (cz. svarené vino). Natomiast, jeśli chodzi o wysoko procentowe alkohole najsłynniejsze to: Becherovka, Borovička oraz Slivovica. Czesi znani są również z produkcji Absyntu, trunku, kiedyś sporządzanego na bazie piołunu, z którego, po odpowiedniej obróbce, uzyskiwano tujon- substancję halucynogenną. Jak widać w Czechach oprócz wspaniałych miejsc i zabytków, warto odwiedzić tutejsze gospody i restauracje. Wspaniałe potrawy zapadają w pamięć, a o czeskich knedliczkach nie można przestać marzyć.

Knedlik jako dodatek

Knedlik jako dodatek
Knedliki są jednym z najbardziej ulubionych dodatków kuchni czeskiej. Charakterystyczne są również dla austriackiej i bawarskiej kuchni, w formie gnocchi można się z nimi spotkać we Włoszech, Węgrzech albo w Słowenii. Słowackie hałuski są również do knedli podobne.
Kiedyś knedliki nie były tylko dodatkiem, ale (zwłaszcza w biedniejszych regionach) były podawane jako główne danie. Tak powstały naprzykład południowoczeskie „drbáky“, szumawskie „bosáky“ albo wałaskie „šulánky“ z makiem.
Knedliki są dziś pokazywane jako dowód, dlaczego kuchnia czeska jest niezdrowa i kaloryczna. Doradcy żywieniowi nie zarzucają im kaloryczność, ale fakt, że są zrobione z białej mąki. I tak jak u wszystkich dań podkreślają zbilansowanie i odpowiednią wielkość porcji. Jeżeli więc nie będzie się je jadło codziennie w wielkich ilościach z dokładką sosu, to nie ma powodu do obaw.

knedliki01Knedliki bułczane


W garnuszku rozkruszymy drożdże, zasypiemy cukrem, dodamy trochę ciepłego mleka i pozostawimy. Rozczyn drożdżowy dodamy do miski z mąką, rogalikami pokrojonymi w kosteczki i szczyptą soli, dodamy resztę mleka i jajko. Wyrobimy gładkie ciasto, które zostawimy pół godziny pod ścierką kuchenną w ciepłym miejscu. Po 30 minutach z ciasta uformujemy dwa wałki, które włożymy do wrzącej osolonej wody. Wałki gotujemy 18 minut, w połowie gotowania obrócimy je warząchwią. Ugotowane knedliki wyjmiemy z wody, nakłujemy widelcem (żeby para mogła się ulotnić) i zaraz nożem albo nicią kroimy na płatki.
     Knedliki bułczane
2 rogaliki, najlepiej czerstwe
        ½ kostki drożdży
        ½ łyżeczki cukru
        500 g mąki krupczatki
        szczypta soli
        250 ml mleka
        1 jajko 


Karlovarskie knedliki według Sandtnerovej


Masło utrzemy z żółtkami i ze solą na gładką pianę. Potem po łyżkach po częściach wmieszamy mleko i mąkę.Bułki pokroimy w kostki i zrumienimy je na maśle. W międzyczasie białka ubijemy na gęsty śnieg. Do ciasta dodamy zrumienioną bułkę i na samym końcu ostrożnie wmieszamy śnieg z białek.Ścierkę kuchenną potrzemy rozpuszczonym masłem, wlejemy na nią ciasto, zawiniemy i silno zawiążemy końce sznurkiem tak, aby powstał knedlik. Gotujemy go w słonej wodzie około godziny, w połowie gotowania knedlik ostrożnie obrócimy. Ugotowany knedlik kroimy nicią.
     Karlovarskie knedliki według Sandtnerovej
70 g masła
        szczypta soli
        6 żółtek
        ½ l mleka
        560 g mąki
        200g bułki
        200 g masła
        20 g rozpuszczonego masła do potarcia ścierki kuchennej
Knedliki ziemniaczane


Ugotowane ziemniaki zostawimy lekko ostygnąć i kiedy są jeszcze ciepłe, zdejmiemy z nich skórki. Utrzemy je do wielkiej miski i dodamy jajka, mąkę krupczatkę i kaszę manną. Osolimy i wyrobimy gładkie ciasto, które przeniesiemy na stolnicę. Ciasto wyrobimy i zostawimy odpocząć.Ciasto rozdzielimy na 2-4 części (według wielkości garnka) i z każdej części wywałkujemy szyszkę z równymi końcami. Knedliki ostrożnie włożymy do wrzącej osolonej wody, po chwili odkleimy je warząchwią od spodu garnka. Gotujemy 25 minut.Ugotowane knedliki wyjmiemy z wody i gorące kroimy nicią na płatki.
Wskazówka: Z tego samego ciasta można przygotować pełnione knedliki z wędzonym mięsem albo skwarkami.
 Knedliki ziemniaczane
 1 kg ziemniaków ugotowanych w mundurkach
        2 jajka
        250 g mąki krupczatki
        150 g kaszy manny
        sól
„Włochate“ knedliki


Ugotujemy ziemniaki w mundurkach, obierzemy je i ostudzimy. Ugotowane ziemniaki utrzemy do wielkiej miski, do której utrzemy również surowe ziemniaki. Dodamy jajko, mąkę, sól i pokrojoną pietruszkę. Przemieszamy i wyrobimy miękkie ciasto, które zostawimy na chwilę odpocząć.W garnku zagotujemy wodę, którą osolimy. Przy pomocy mokrej łyżki kształtujemy mniejsze knedliki, które wkładamy do wody. Po chwili knedliki odkleimy od spodu garnka i gotujemy około 8 minut.Ugotowane knedliki wyjmiemy do miski, dodamy kilka kropel oliwy, żeby się knedliki nie skleiły i wymieszamy.
    „Włochate“ knedliki
350 g surowych ziemniaków
        150 g ziemniaków ugotowanych w mundurkach
        1 jajko
        250 g mąki krupczatki
        garstka pietruszki naciowej
        sól
        50 ml oliwy

 Knedliki
500 g mąki krupczatki
2 jajka
300 ml mleka
20 g drożdży
sól, cukier
Do 50 ml ciepłego mleka dodajemy dwie łyżki mąki, łyżeczkę cukru i drożdże. Wszystko razem dokładnie mieszamy i odstawiamy w ciepłe miejsce, by zaczyn mógł wyrosnąć (mniej więcej na 10 minut). Gdy już wyrośnie, dodajemy go do mąki, do której dodajemy również dwa jajka, pół łyżeczki soli i łyżeczkę cukru. Wszystko razem zagniatamy do momentu, aż uzyskamy plastyczne ciasto. Odstawiamy je na pół godziny, by wyrosło, potem dzielimy na cztery części i z każdej robimy wałek o średnicy mniej więcej 3 cm (to nie apteka, nie muszą być równe). Znów odstawiamy, by ciasto nieco wyrosło (na 10 minut), po czym wrzucamy do wrzącej, osolonej wody. Garnek z wodą musi być duży, bo knedle podczas gotowania zwiększają swą objętość. Gotujemy ok. 10 minut, po czym wyciągamy z wody i kroimy, najlepiej zwykłą nitką. Nitkę dajemy pod knedla i następnie zaciągamy nad nim – działa jak najlepszy nóż…
Gulasz
500 g mięsa wieprzowego
2 duże cebule
mąka, pieprz, sól
Cebulę kroimy w półksiężyce i wrzucamy na gorący olej, smażymy na dość dużym ogniu kilka minut i dodajemy pokrojone w kostkę mięso, pozostawiając je na wierzchu (nie mieszając). Cebula pod spodem musi się mocno przyrumienić (skarmelizować), by uzyskać ciemny kolor sosu. Po kolejnych kilku minutach mieszamy wszystko i dalej smażymy, aż do momentu wyparowania płynu (sok będzie zarówno z cebuli, jak i z mięsa). Gdy już nam wszystko ładnie skwierczy w garnku, dodajemy pół litra wody, pieprz, sól i mieszamy dokładnie, po czym przykrywamy i pozostawiamy pod przykryciem na małym ogniu – niech się dusi przynajmniej 45 minut. W tym czasie sprawdzamy co jakiś czas sos i w miarę potrzeby uzupełniamy wodę. Na koniec rozrabiamy w szklance wody łyżkę mąki, dodajemy do sosu, mieszamy i pozostawiamy do zagotowania – sos mamy gotowy…
Kapusta zasmażana
500 g kiszonej kapusty
1 cebula
3 łyżki smalcu ze skwarkami
sól, pieprz, kminek, łyżka mąki
Kapustę płuczemy 2-3 razy w świeżej wodzie (jeśli lubimy wersję kwaśniejszą, można nie płukać lub wypłukać jeden raz) i szatkujemy ją. Wrzucamy do garnka z niedużą ilością wody i gotujemy przez 30 minut (cały czas należy kontrolować ilość wody, by kapusta się nie przypaliła). W oddzielnym garnku rozpuszczamy smalec ze skwarkami, następnie dodajemy drobno posiekaną cebulę, którą smażymy do momentu jej zeszklenia. Wrzucamy kapustę, dodajemy sól, pieprz, kminek i smażymy wszystko przez 10 minut. Następnie rozrabiamy w szklance wody łyżkę mąki, wlewamy do smażonej kapusty i jeszcze kilka minut smażymy, ciągle mieszając…

Related News

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

COPYRIGHT 2014 ZYCIE PUBLISHING SERVICES. ALL RIGHTS RESERVED.