Arabia Saudyjska wydaliła z kraju ambasadora Kanady, wezwała też na konsultacje swego ambasadora w Ot- tawie. Władze w Rijadzie zamroziły też wszelkie rozmowy handlowe i inwestycyjne z Kanadą. Dodatkowo saudyjskie państwowe linie lotnicze Saudia poinformowały, że zawieszają połączenia z Toronto w związku z dyplomatycznym konfliktem między Rijadem a Ottawą.
To odpowiedź na wyrażone w zeszłym tygodniu przez kanadyjski rząd “głębokie zaniepokojenie” aresztowaniami w Arabii Saudyjskiej działaczy, broniących praw człowieka i praw kobiet. Saudyjski minister spraw zagranicznych Adel al-Dżubeir oświadczył, że jego kraj odrzuca wszelkie próby mieszania się w jego sprawy i będzie zdecydowanie działać w takich przypadkach.
Dodał, że stanowisko kanadyjskich władz było oparte na błędnych informacjach. Rzeczniczka kandyjskiego MSZ Marie-Pier Baril powiedziała natomiast, że Kanada zawsze będzie bronić praw człowieka, w tym praw kobiet i wolności wyrażania opinii.
Na te słowa królestwo zareagowało następnymi krokami zrywając połączenia gospodarcze (w tym import kanadyjskiego zboża) i studenckie programy wymiany, zamroziła nowe umowy handlowe i inwestycje z Kanadą.
Arabia Saudyjska potwierdziła w środę, że wstrzymała wszystkie programy medyczne w Kanadzie i pracuje nad przeniesieniem wszy- stkich saudyjskich pacjentów z kanadyjskich szpitali. Nie jest jasne, ilu pacjentów saudyjskich zostanie dotkniętych tą decyzją i ilu z nich zostało objętych systemem opieki zdrowotnej w królestwie. Rząd świadczy usługi opieki zdrowotnej za pośrednictwem kilku agencji rządowych dla pracowników publicznych.
Królestwo zawiesiło program wymiany edukacyjnej z Kanadą i przeniosło saudyjskich stypendystów do innych krajów, a saudyjskie linie lotnicze Saudia stwierdziły, że zawiesza loty do i z Toronto.
Główna agencja zajmująca się skupem pszenicy dla Arabii Saudyjskiej, Saudi Grains Organization (SAGO), powiedziała eksporterom zboża, że ​​nie będzie już akceptować ziarna pochodzącego z Kanady w swoich międzynarodowych przetargach na zakup, twierdzą europejscy handlowcy.
Wzrastającą obawę można było odczuć, gdy setki pracowników w fabryce General Dynamics w London, czekały i obserwowały szczegóły dotyczące przyszłości umów zbrojeniowych z Arabią Saudyjską.
Firma z siedzibą w USA podpisała w 2014 r. umowę o wartości 15 miliardów dolarów, na budowę i dostawę 928 lekkich pojazdów opancerzonych dla Arabii Saudyjskiej. Załogi konserwacyjne producenta z Ontario miały być również osadzone w wielu miejscach w całej Arabii Saudyjskiej.
Królestwo zagraża nowymi sankcjami handlowymi, które będą miały wpływ zarówno na General Dynamics Land Systems (GDLS), jak i na 500 kanadyjskich dostawców.
“Istnieje absolutne jasne i aktualne ryzyko dla miejsc pracy” – powiedział Jim Reid, prezes Unifor Local 27, który reprezentuje 470 pracowników fabryki w GDLS. W kwaterze głównej w Londynie zatrudnionych jest dodatkowo 1500 osób niezrzeszonych.
Premier Kanady, Justin Trudeau, odbył w środę popołudniu konferencję prasową w Montrealu, gdzie naciskał na rozwiązanie kryzysu dyplomatycznego.
Kanada zwróci się o pomoc ze strony Zjednoczonych Emiratów Arabskich i Wielkiej Brytanii, aby rozładować spór, który wydaje się być szkodliwy dla dwustronnych stosunków handlowych o wartości prawie 4 miliardów dolarów rocznie. Kanadyjski eksport do Arabii Saudyjskiej wyniósł w 2017 roku około 1,12 miliarda dolarów, czyli 0,2 procent całkowitej wartości kanadyjskiego eksportu.
Jednak Riyad grozi, że podważy on dążenie Kanady do przyciągnięcia zagranicznych inwestorów, a wysiłek ten zostanie zrealizowany dzięki serii ogólnych inicjatyw politycznych podjętych przez największych szejkanatów eksporterów ropy naftowej.
Następca tronu Mohammed rozpoczął kampanię zmian społecznych i gospodarczych, ale nie złagodził całkowitego zakazu politycznego aktywizmu.
Bessma Momani z University of Waterloo podejrzewa, że ​​sankcje Arabii Saudyjskiej mają więcej wspólnego z zamiłowaniem księcia Mohammeda bin Salmana do zuchwałych posunięć w polityce zagranicznej.
Wskazała na zerwanie więzi dyplomatycznych z Katarem, twierdząc, że ma związki z ekstremistami i jest zbyt blisko Iranu, jako jeden z przykładów “quasi-irracjonalnych ruchów” Salmana.
Innym przykładem było zmuszenie libańskiego premiera Saada Haririego do publicznego złożenia rezygnacji podczas podróży do Arabii Saudyjskiej w zeszłym roku.
Pod rządami króla Salmana i jego syna, Rijad odwrócił się od tradycyjnie ostrożnej i nieśmiałej polityki zagranicznej w kierunku zdecydowanie bardziej zdecydowanej, ambitnej, hiper nacjonalistycznej i często impulsywnej preferencji do narzucania swej woli.
Ale jeśli Kanada szuka jakiegoś dyplomatycznego pokoju, nic poza pokornymi publicznymi przeprosinami nie rozwiąże sporu – powiedział Rex Brynen, profesor nauk politycznych na Uniwersytecie McGill, który specjalizuje się w polityce bliskowschodniej.