Czarna rzepa

Czarna rzepa z powodzeniem może być nazywana polskim superfoodem. To niepozorne i wciąż mało popularne warzywo ma mnóstwo wartościowych witamin i składników odżywczych, a przy tym wpływa bardzo korzystnie na zdrowie. Potrawy z czarnej rzepy powinny więc jak najczęściej gościć na twoim stole. Jak przygotować kilka smacznych i prostych zup, soków czy surówek?

Być może powodem, dla którego czarna rzepa nie wdarła się szturmem na talerze i do garnków, jest jej specyficzny, ostry smak, odrobinę przypominający czosnek. Istnieje jednak prosty sposób na złagodzenie intensywnego posmaku. Wystarczy tylko drobno pokroić warzywo albo zetrzeć je na tarce przed dodaniem do sałatki, a następnie posolić i odczekać chwilę, aż puści sok. Wraz z nim czarna rzepa pozbędzie się również charakterystycznego smaku, który mógłby całkowicie zdominować inne składniki. Tak przygotowana czarna rzepa sprawdzi się idealnie w roli sałatki do obiadu czy nawet w kanapkowej paście. Warto wiedzieć też, że na wschodzie Europy czarną rzepę podaje się po prostu z olejem, śmietaną albo jajkami. Króluje także jako nadzienie do pierogów czy serwowana jest nawet w formie dania głównego, nafaszerowana nadzieniem z innych warzyw. A zatem: jak przyrządzić czarną rzepę? Najlepiej prosto, na surowo i w towarzystwie innych warzyw i owoców, które zrównoważą jej specyficzny, intensywny smak.

Rzepa, tak naprawdę jest kapustą. Jest to niezwykle zdrowe warzywo, które ma wiele właściwości odżywczych i leczniczych. Wykazuje działanie moczopędne i przeciwbakteryjne, pobudza także wydzielanie soków trawiennych i żółci. Dzięki temu sok z czarnej rzepy odkaża i oczyszcza z toksyn układ pokarmowy, poprawia perystaltykę jelit i pomaga w odchudzaniu. Wzmacnia także oporność i wspiera walkę z przeziębieniem, kaszlem czy infekcjami górnych dróg oddechowych. Ma też zbawienny wpływ na wątrobę i pęcherzyk żółciowy oraz pomaga przy kamicy nerkowej, nerwobólach, zapaleniu korzonków i reumatyzmie. Nie można też zapominać, że czarna rzepa doskonale oddziałuje na włosy i skórę.

Co warto wiedzieć o czarnej rzepie?

Czarna rzepa to potoczna nazwa czarnej rzodkwi, jednorocznej rośliny z rodziny kapustowatych. Jest to odmiana rzodkiewki, która charakteryzuje się zgrubiałym korzeniem o czarnej barwie. W środku natomiast posiada biały miąższ. Dorasta zazwyczaj do 70 cm, jej lirowate liście układają się w rozetę, a liliowe kwiaty są zebrane w grona. Czarna rzepa jest jedną z najstarszych roślin uprawianych w Azji, Europie i Afryce. Obok czosnku i cebuli była ważnym składnikiem diety budowniczych stawiających piramidy w Egipcie. Do Polski dotarła w czasach piastowskich i szybko zyskała popularność. Dopiero w XIX wieku wyparł ją ziemniak. Czarna rzepa to źródło wielu cennych składników pokarmowych, dzięki czemu ma sporo właściwości odżywczych i leczniczych. Można ją jeść na surowo, startą, jednak ma nieco gorzki, mało apetyczny smak. Warto więc przyrządzać z niej odżywczy sok, dodając także inne warzywa i owoce.

Co zawiera czarna rzepa?

Za ostry smak czarnej rzodkwi odpowiadają glikozydy gorczyczne bogate w związki siarki. Po rozdrobnieniu korzenia ulegają one rozpadowi i powstają wtedy olejki gorczyczne, które pobudzają wydzielanie śliny, soków trawiennych i żółci oraz zwiększają ukrwienie skóry. W czarnej rzepie znajdują się także fitoncydy o właściwościach przeciwbakteryjnych, a także rafanina i rafanol o działaniu przeciwłojotokowym i odkażającym. Oprócz tego czarna rzepa zawiera spore ilości witaminy C, PP oraz witamin z grupy B (B1 i B2). Obfituje także w sole mineralne takie jak potas, wapń, żelazo. Magnez, siarkę, fosfor czy cynk.

Właściwości soku z czarnej rzepy

Zawartość glikozydów i innych cennych substancji sprawia, że czarna rzepa działa moczopędnie, odkażająco i przeciwbakteryjnie. Stymuluje także wydzielanie soków trawiennych i pobudza perystaltykę jelit. Sok z czarnej rzepy może więc pomóc na różne dolegliwości układu pokarmowego, w tym na zaparcia, wzdęcia czy też problemy z niedostateczną produkcją soku żo- łądkowego. Oczyści też organizm z toksyn i złogów oraz przyspieszy przemianę materii, przez co może wesprzeć walkę ze zbędnymi kilogramami. Dodatkowo korzystnie wpływa na pracę wątroby, pęcherzyka żółciowego i nerek. Regularne picie soku z czarnej rzodkwi może zmniejszyć ryzyko kamicy nerkowej, a także no- wotworu jelita grubego.

Czarna rzepa wzmacnia również odporność, działa przeciwzapalnie i zwalcza bakterie, wirusy oraz grzyby. Dlatego też warto stosować ją w okresie jesienno-zimowym, by chronić się przed przeziębieniem i grypą. Sok z czarnej rzodkwi może także pomóc złagodzić objawy infekcji górnych dróg oddechowych, stanów zapalnych gardła czy kaszel. Ten naturalny antybiotyk poprawia również krążenie krwi, uszczelnia naczynia włosowate i obniża poziom złego cholesterolu LDL. Wspiera więc pracę serca i zapobiega niedokrwistości, miażdżycy i innym chorobom układu krwionośnego. Wcieranie soku z czarnej rzepy może natomiast złagodzić bóle reumatyczne, zapalenie korzonków i nerwobóle.

Zastosowanie czarnej rzepy w kosmetyce

Czarna rzepa korzystnie oddziałuje również na skórę. Odkaża ją, rozjaśnia, działa przeciwłojotokowo i pomaga utrzymać odpowiednie nawilżenie naskórka. Powstrzymuje również rozwój drobnoustrojów, dodawana jest więc do preparatów przeciwtrądzikowych. Poprawia też ukrwienie skóry i dostarcza jej cennych składników, dlatego wykorzystuje się ja do produkcji szamponów, wcierek i innych produktów wzmacniających cebulki włosowe i przeciwdziałających wypadaniu włosów oraz łupieżowi.

Jak przygotować sok z czarnej rzepy?

Sok z czarnej rzepy dostępny jest w sklepach zielarskich, aptekach i sklepach internetowych. Można jednak przygotować go też samemu. Najlepiej więc zetrzeć rzepę i odcisnąć z niej sok przez gazę lub też wycisnąć w sokowirówce. Można dodać także inne warzywa i owoce, jeśli nie podchodzi nam smak czarnej rzepy. Świetnie komponuje się z marchewką, burakiem czy jabłkami. Należy pić regularnie 2-3 łyżki soku z czarnej rzodkwi 2-3 racy dziennie. Sok można również wcierać w skórę głowy lub w bolące miejsca.

Surówka z czarnej rzepy

Do najpopularniejszych i najłatwiejszych w wykonaniu zastosowań czarnej rzepy w kuchni należy prosta, kilkuskładnikowa surówka z czarnej rzepy i jabłka.

Składniki: 1–2 bulwy czarnej rzepy •1–2 jabłka • szczypta soli •szczypta cukru •1–2 łyżki kwaśnej śmietany albo (w wersji dietetycznej) jogurtu naturalnego.

Obierz i zetrzyj na tarce jabłko oraz czarną rzepę, a następnie posól je i odstaw na ok. 20 minut.

    W tym czasie rzepa powinna już nieco zmięknąć i puścić sok. Możesz ją odsączyć, przez co stanie się bardziej delikatna.

    Następnie dodaj cukier i śmietanę/jogurt, żeby po wymieszaniu uzyskać idealną surówkę do obiadu.

Zupa z czarnej rzepy

Składniki: 3 czarne rzepy •5 ziemniaków •1 cebula •2 ząbki czosnku • 3 litry bulionu •1 łyżka masła + 1 łyżka masła •300 ml śmietany •4 kromki chleba tostowego •pieprz, sól, ulubione przyprawy

Cebulę i czosnek obrać i drobno posiekać. Ziemniaki i czarną rzepę obrać i pokroić w kostkę. W garnku o grubym dnie rozgrzać łyżkę masła, podsmażyć cebulę i czosnek, wrzucić ziemniaki i rzepę, posmażyć ciągle mieszając. Zalać rosołkiem i ugotować, aż warzywa będą miękkie. Dodać sól, pieprz, ulubione przyprawy.

    Dodać śmietanę i całość zmiksować. Chleb tostowy pokroić w kostkę. Masło rozpuścić na patelni, wrzucić chleb i podsmażyć. Zupę wlać do głebokich talerzy i udekorować grzankami.

    * w wersji codziennej zupy nie miksujemy, tylko podajemy warzywa w całości i dodajemy ser pokrojony w kostkę i pietruszkę.