Chłodniki – różne przepisy na letnie zupy

By |2019-05-23T15:26:21+00:00May 23rd, 2019|Categories: Travel, Food & more|Tags: |0 Comments

Czas na chłodniki. Tutaj wybór jest ogromny, gdyż właściwie każde warzywo czy owoc może być podstawą takiej orzeźwiającej zupy. Nic tak dobrze nie zaspokoi apetytu i nie ugasi pragnienia jak chłodnik. Zimne zupy można przyrządzać na słodko, z melonem i miętą, lub na ostro, z papryką i pomidorami.
Wraz z nadejściem ciepłych dni zmienia się nieco nasza dieta. Pojawiają się świeże warzywa i owoce, które kuszą smakiem i zapachem. Dość mamy tłustych potraw, gęstych sosów i rozgrzewających zup na które mieliśmy ogromną ochotę zimą. Świadomie bądź nie, zaczynamy inaczej komponować codzienny jadłospis. Uczucie głodu częściej odczuwamy w zimie. Latem między posiłkami chętnie sięgamy po owoce, lody, napoje, które „zapychają” nam żołądek, przez co nie chce nam się jeść. Jednak w ciągu dnia musimy zjeść coś pożywnego, co doda nam siły i energii i pozwoli korzystać z uroków lata. Świetnym rozwiązaniem jest przygotowanie chłodnika, czyli zupy podawanej na zimno.
Te przyrządzane i podawane na zimno zupy coraz częściej goszczą na naszych stołach, co można wytłumaczyć, oczywiście poza ich walorami smakowymi, globalnym ociepleniem i rosnącym zapotrzebowaniem na to, co zimne i przynoszące ciału orzeźwienie. A chłodniki – od gęstych warzywnych po lekkie owocowe – idealnie spełniają wszystkie warunki: zupy te uzupełniają brakujące płyny w organizmie. Chłodnik jest bardzo odżywczy a przy tym orzeźwiający.
Warto podkreślić, że chłodniki świetnie nadają się do ugaszenia pragnienia, a poza tym regenerują siły. Dzięki temu, że zawierają bardzo dużo witamin i związków mineralnych wzmacniają organizm i działają uodparniająco. Botwinka i buraki są doskonałym źródłem witamin A, C, PP, B1 i B2, a także licznych minerałów, m.in. fosforu, sodu, wapnia i ważnego szczególnie dla wegetarian – żelaza. Dzięki zawartości kefiru czy maślanki jest także dobrym źródłem zdrowego białka. Kiedy na straganach pełno świeżych warzyw i owoców wykonanie chłodnika staje się rzeczą bardzo prostą.
Wykonując chłodnik najważniejsze jest odpowiednie dobranie składników i zachowanie niskiej temperatury. Dlatego też, po przygotowaniu zupy musimy ją schładzać w lodówce przez kilka godzin, aby poprawił się jej smak i oczywiście tak ważna temperatura. Możemy też schłodzić talerze, a kiedy posiłek ma miejsce na dworze, dobrym pomysłem jest umieszczenie wazy w większym naczyniu wypełnionym po brzegi lodem.
Z chłodnikami możemy do woli eksperymentować. Równie smaczne są te wykonane na bazie maślanki, kefiru, czy też jogurtu naturalnego. Do najpopularniejszego chłodnika litewskiego dodajemy ugotowaną i pokrojoną botwinkę razem z młodymi buraczkami, zielone ogórki, posiekany szczypiorek, koperek, rzodkiewkę i jajka ugotowane na twardo. Są to podstawowe składniki chłodnika litewskiego ale możemy go dowolnie wzbogacić różnymi dodatkami. Do chłodników można także dodawać pomidory, paprykę, dynie i wszelkie inne mięsiste i posiadające intensywny smak warzywa, a także zioła. Dla urozmaicenia warto przygotować chłodną zupę z owoców. Jest ona tak samo bogata w składniki odżywcze jak jej warzywna siostra. Na chłodniki owocowe doskonale nadają się truskawki, melon, a także arbuz.
Chłodniki świata
Chłodniki proponowane są w niemalże każdej kuchni świata, jednak każdy naród stosuje nieco inne składniki. Nie zmienia to jednak faktu, że są doceniane na każdym kontynencie. Prym w chłodnikach powinny wieść kuchnie krajów tropikalnych, a absolutnymi czempionami w kategorii zup na zimno byłaby mrożona zupa kokosowa, albo, już bardziej umiarkowanie, hiszpańskie gazpacho. Mimo że nazwa tego fantastycznego chłodnika ma rodowód łaciński (od słowa caspa, tłumaczone jako resztki albo „małe co nieco”), tak naprawdę sięga on czasów panowania Arabów na półwyspie Iberyjskim. Maurowie spożywali ją pod postacią prostej zupy z czerstwego chleba, czosnku, oliwy, octu winnego i wody. Dzisiaj najbliższe pierwotnej wersji jest Gazpacho ajo blanco, w którego skład wchodzą też migdały i winogrona. „Czerwone Gazpacho”, inaczej Gazpacho andaluz, pojawiło się w Hiszpanii dopiero po odkryciu Ameryki i spopularyzowaniu w kuchni pomidora i papryki. Dzięki temu Hiszpanie nie tylko dodali swojemu chłodnikowi uroku, ale poprzez stosowanie żółtych lub zielonych pomidorów, mogli nadawać gazpacho różne kolory. Kolejnym pomysłem Hiszpanów na upalne popołudnia są owocowe zimne zupy. Tutaj wypada wspomnieć o przepysznym Gazpacho z melona czy z arbuza. A co z „naszym” chłodnikiem litewskim? U nas należy mu się palma pierwszeństwa. Niegdyś robiono go na kwasie buraczanym lub wywarze wołowym, dodając tzw. „wkładkę”, którą mogły stanowić szyjki rakowe, kawałki cielęciny, kapłon lub indyk. Dzięki temu zupy te były bardziej treściwe. Nie może też zabraknąć francuskiego pierwiastka. We Francji, jeśli spytamy przypadkowego przechodnia (o ile nie jest on turystą) o najlepsze zupy podawane na zimno, to na pewno odpowie on: „Vichyssoise”, czyli zupa z Vichy. Ta doskonała zupa-krem z ziemniaków i porów na pierwszy rzut oka wcale nie kojarzy się z orzeźwiającymi chłodnikami z innych kuchni, dlatego też niektórzy (zwłaszcza Amerykanie) zaczęli podawać ją na ciepło. Na koniec warto wspomnieć o dwóch wspaniałych chłodnikach, które chociaż geograficznie są dalekie od siebie, to jednak kulinarnie bardzo bliskie. Mowa o bułgarsko-tureckim chłodniku Tarator i indyjskim Raita. Dla obydwu tych zup podstawę stanowi bardzo podobny jogurt i, przynajmniej w większości przepisów, także orzeźwiający ogórek. Oba jogurty: bałkański i indyjski dahi, uważane są za najlepsze poza granicami krajów pochodzenia. Raita, zwana także „pachiami”, często jest przygotowywana z ogórków i cebuli z dodatkiem świeżej mięty i ostrej papryki chilli. Do Taratora, poza ogórkiem dodaje się czosnek, koperek i orzechy, a całość doprawiona jest octem winnym i skropiona aromatyczną oliwą.
Chłodniki to samo zdrowie. Kiedy żar leje się z nieba i nie mamy ochoty na ciepłe dania zimna, odżywcza zupa powinna być bohaterką dnia. Można ją przygotować dzień wcześniej albo o poranku ze świeżych warzyw zakupionych na bazarku. Wówczas będzie idealnie schłodzona na obiad, albo na wieczór, kiedy możemy usiąść w ogrodzie w cieniu drzew z miseczką pełną orzeźwiającego chłodnika w ręku.
Chłodnik litewski
Składniki
4 porcje
1 pęczek botwinki z większymi buraczkami
500 ml rosołu lub bulionu
400 g kefiru lub zsiadłego mleka
400 g śmietany 18% (gęstej, z kubka)
2 łyżki posiekanego szczypiorku
2 łyżki posiekanego koperku
2 małe ogórki gruntowe
1/2 ząbka czosnku
1 łyżeczka octu
Botwinkę dokładnie umyć, odciąć buraczki, obrać je, następnie posiekać w drobną kosteczkę. Łodyżki i liście botwinki również drobno posiekać. Jeśli jest dużo liści, nie trzeba dodawać wszystkich.
Zagotować rosół, dodać buraczki i grubsze łodyżki, gotować pod przykryciem przez ok. 15 minut, na umiarkowanym ogniu, do miękkości buraczków. Na 5 minut przed końcem gotowania dodać liście. Wywar ostudzić (np. w garnku z zimną wodą).
Do wywaru dodać kefir lub zsiadłe mleko, śmietanę, łyżkę posiekanego szczypiorku i łyżkę koperku, jednego obranego i pokrojonego w kosteczkę lub startego na tarce ogórka.
Doprawić startym czosnkiem, solą, pieprzem oraz octem. Wymieszać i schłodzić w lodówce. Podawać z ugotowanymi jajkami, pozostałym startym obranym ogórkiem oraz młodymi ziemniakami. Pozostałą posiekaną zieleninę wykorzystać do dekoracji chłodnika i ziemniaków.
Propozycja podania
4 jajka ugotowane na twardo / starte obrane ogórki / ugotowane młode ziemniaki
Tradycyjnie chłodnik litewski podawało się go z ugotowanymi szyjkami rakowymi lub z pokrojoną pieczenią cielęcą.
Chłodnik z sezonowych owoców z miętą
Składniki na 2 porcje
1 szklanka jagód
3 szklanki malin
1 szklanka borówek amerykańskich
1/3 szklanki listków mięty
3 łyżki słodkiego wina
Dodatki:
4 kostki zamrożonego jogurtu naturalnego lub 4 łyżki zimnego jogurtu lub sorbet kokosowy, owoce, mięta, brioszka
Wszystkie owoce zmiksować razem z miętą i winem. Przetrzeć przez sito i dobrze schłodzić w lodówce. Podawać z zamrożonym lub schłodzonym jogurtem, świeżymi owocami i listkiem mięty.
Kefir, jogurt i śmietanę schłodzić w lodówce. Ogórki obrać i pokroić w kosteczkę. Rzodkiewkę pokroić na kawałeczki, cebulkę i część ładnych szczypiorków pokroić na plasterki.
Posiekać miętę, estragon i rodzynki i/lub suszoną żurawinę. Orzeszki pinii lub posiekane orzechy włoskie uprażyć na suchej patelni.
Połączyć wszystkie składniki: najpierw wymieszać kefir z jogurtem i śmietaną z dodatkiem soli i pieprzu oraz posiekanych rodzynek/żurawiny. Dodać ogórki, rzedkiewkę i dymkę, zioła oraz orzechy. Wymieszać i podawać.
Wskazówki
Chłodnik można przygotować z wyprzedzeniem i trzymać w lodówce.
Vichyssoise czyli chłodnik z porów
Składniki:
por – 1 szt, duży
ziemniaki – 3 szt
cebula – 1 szt
bulion – 3 szklanki
śmietanka kremówka – 1/2 szklanki
masło – 1 łyżka
oliwa – 1 łyżka
sól, pieprz –
do podania
grzanki –
szczypiorek –
oliwa –
Pora pokrój na półplasterki, cebulę posiekaj. Na patelni rozgrzej masło i oliwę, na małym ogniu duś warzywa, aż staną się miękkie i szkliste.
Ziemniaki obierz i pokrój w kostkę, ugotuj do miękkości w bulionie. Dodaj usmażony por i cebulę. Wstaw do lodówki.
Przed podaniem dodaj śmietankę i zupę dokładnie zmiksuj. Przypraw do smaku.
Przy okazji sugeruję, aby przy jej robieniu się nie spieszyć. Por musi być duszony naprawdę powoli. Ma stać się delikatny i słodki, w żadnym wypadku nie zarumieniony!

Gazpacho

To typowa letnia, zimna zupa, która gasi pragnienie i syci w trakcie upałów. Jest wiele odmian gazpacho. Najbardziej tradycyjne jest gazpacho andaluzyjskie, które stanowi swoistą odpowiedź na upały i palące słońce południowej Hiszpanii. Podstawą każde tego gazpacho jest czosnek, oliwa z oliwek, biały chleb, pomidory i ocet z sherry, który w naszych warunkach można zastąpić octem jabłkowym lub winnym. Gazpacho pierwotnie było daniem biedoty, hiszpańskich robotników, z czasem zaczęło pojawiać się na stołach miłośników ciekawych smaków z całej Europy. Dawniej przygotowanie zimnego gazpacho było bardzo pracochłonne, gospodynie wszystkie składniki, musiały utłuc ręcznie w dużym moździerzu.

Dzisiaj jest łatwiej, blender pomaga w przygotowania wspaniałego gazpacho zaledwie w kilka chwil. Każdy region Hiszpanii ma swoje, każda rodzina ulubiony przepis, który jest dla nich oczywiście jedynie prawdziwym i właściwym. Z bogatego menu gazpacho można wybrać gazpacho andaluzyjskie, bardzo, bardzo tradycyjne, gazpacho porra z szynką serrano, gazpacho salmorejro z tuńczykiem, gazpacho z jajkiem, zawiesiste gazpacho salmorejo cordobes z szynką i jajkami, ciepłe gazpacho tostado z pomarańczą czy gazpacho ajo blanco z migdałów, jedyne w swoim rodzaju białe gazpacho przygotowane na bazie czosnku, białego chleba, oliwy z oliwek i octu sherry. A właśnie, gazpacho można podawać jako przekąskę między posiłkami, chłodzący napój, lub jako przystawkę do dania głównego.

Gazpacho tradycyjne

Gazpacho tradycyjne składniki:

• 4 ząbki czosnku
• 5 łyżek oliwy
• 1 łyżeczka drobnej soli
• 500 g pomidorów (4 pomidory)
• 1 ogórek
• 1 papryka
• 1 cebula
• 4 kromki białego chleba bezglutenowego lub pszennego
• 500 ml przegotowanej zimnej wody
• 2 łyżki octu sherry lub octu jabłkowego ewentualnie winnego
• chleb lub bułka do podania

Gazpacho tradycyjne przygotowanie:

1. Czosnek obieram, rozcieram z solą. Mieszam dokładnie z porwanymi na drobne kawałki 3 kromkami białego chleba i 5 łyżkami oliwy. Jeśli powstała pasta jest zbyt gęsta to dolewam 200-300 ml przegotowanej wody i odstawiam na 20-30 minut.
2. Pomidory – jednego pomidora sparzam wrzątkiem i zdejmuję z niego skórkę. Gniazdo nasienne wkładam do blendera a pomidora kroje w drobna kostkę. Pozostałe pomidory kroję na większe kawałki i wkładam do blendera.
3. Ogórka obieram ze skórki – 1/3 ogórka kroje w kostkę, pozostałą część wkładam do blendera.
4. Paprykę czyszczę z nasion – 1/3 papryki kroje w kostkę, pozostała część wkładam do blendera.
5. Cebule obieram i wkładam do blendera.
6. Jedną kromkę chleba kroję w kosteczkę i opiekam na patelni.
7. Blenduję pomidory, paprykę, ogórka, cebulę z pastą z chleba, czosnku i oliwy. Dodaję ocet, pozostałą wodę i miksuję kilka sekund. Gazpacho przelewam przez sitko i przecieram. Osiorki wyrzucam a gazpacho schładzam kilka godzin w lodówce, powinno być bardzo zimne. Podaję z pokrojonymi wcześniej kawałkami warzyw i opieczonym chlebem.

About the Author:

This Is A Custom Widget

This Sliding Bar can be switched on or off in theme options, and can take any widget you throw at it or even fill it with your custom HTML Code. Its perfect for grabbing the attention of your viewers. Choose between 1, 2, 3 or 4 columns, set the background color, widget divider color, activate transparency, a top border or fully disable it on desktop and mobile.

This Is A Custom Widget

This Sliding Bar can be switched on or off in theme options, and can take any widget you throw at it or even fill it with your custom HTML Code. Its perfect for grabbing the attention of your viewers. Choose between 1, 2, 3 or 4 columns, set the background color, widget divider color, activate transparency, a top border or fully disable it on desktop and mobile.