Samotność jest gorsza od otyłości

Samotność jest jak pragnienie, głód i ból. Prowadzi do wielu chorób i zaburzeń procesów poznawczych.  
samotnoscxxxBlackpool, Anglia. Kobieta po drugiej stronie słuchawki opowiada lekko o wiośnie i swoich 81 urodzinach, które obchodziła w ubie- głym tygodniu. „Beryl, z kim świętowałaś? – pyta Alison, której „zadaniem” okazało się wystąpienie w roli serdecznego słuchacza. „Z nikim, ze sobą”. Gdy tylko to powiedziała, radość ustąpiła miejsca rozpaczy.
Głos zaczął się jej łamać, gdy tylko do niej dotarło, że nie tylko w swoje urodziny była sama, ale w ogóle w ostatnim czasie. Po raz pierwszy od ponad tygodnia miała możliwość z kimś porozmawiać.
Telefon dla samotnych
Do skromnego biurowego budynku w nadmorskim kurorcie na północno-zachodnich krańcach Anglii wykonywanych jest około 10 tysięcy połączeń. Mieści się tam siedziba Silver Line Helpline, całodobowego centrum telefonicznego dla starszych osób, próbujących zaspokoić swoją podstawową potrzebę: kontakt z drugim człowiekiem.
Samotność, którą Emily Dickinson opisała jako „horror, którego nie da się zbadać”, jest cichą destrukcją. W Wielkiej Brytanii zaczyna być jednak postrzegana jako coś więcej: poważny problem z zakresu zdrowia, zasługujący na uwagę i środki publiczne.
Dzięki współpracy z lokalnymi władzami i National Health Service w dziesiątkach miast powstały specjalne programy, mające na celu łagodzenie objawów samotności. Nawet straż pożarna została przeszkolona z przeprowadzania inspekcji domów nie tylko w związku z bezpieczeństwem przeciwpożarowym, ale również w poszukiwaniu oznak społecznej izolacji.
Samotność gorsza od otyłości
Jak odkryli naukowcy, samotność jest związana z występowaniem chorób fizycznych i zaburzeń procesów poznawczych. Jako czynnik prowadzący do wczesnej śmierci samotność przyćmiła otyłość.
„Głęboki wpływ samotności na zdrowie i samodzielność jest poważnym problemem z zakresu zdrowia publicznego” – uważa dr Carla M. Perissinotto, geriatra z University of California, San Francisco. „Nie jest medycznie lub etycznie dopuszczalne ignorowanie starszych osób, które czują się samotne” – zaznacza.
Około jedna trzecia osób w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych – tych w wieku powyżej 65. roku – żyje w samotności. W Stanach Zjednoczonych połowa osób powyżej 85. roku życia ma taki sam problem. Badania w obu krajach wykazują, że samotność dotyka między 10 a 46 proc. osób powyżej sześćdziesiątki.
Wiele brytyjskich organizacji zajmuje się tematem samotności. Tymczasem naukowcy pogłębiają swoją wiedzę dotyczącą jej podstaw biologicznych. W artykule opublikowanym na początku tego roku w czasopiśmie „Cell” neurolodzy z Massachusetts Institute of Technology zidentyfikowali obszar mózgu, który – jak wierzą – generuje poczucie samotności. Obszar ten, znany jako jądro grzbietowe szwu lub DRN, jest najczęściej kojarzony z depresją.
Kay M. Tye wraz z innymi współbadaczami odkryli, że kiedy myszy żyły w grupie, neurony dopaminergiczne w jądrach szwu (DRN) były względnie nieaktywne. Ale po tym, jak myszy zostały na krótki czas rozdzielone, aktywność w tych neuronach  wzrastała zaraz po tym, jak zwierzęta ponownie łączono.
Jak pragnienie, głód i ból
John T. Cacioppo, profesor psychologii na University of Chicago i szef uniwersyteckiego Center for Cognitive and Social Neuroscience bada samotność od lat 90. ubiegłego stulecia. Uważa, że samotność jest tak samo przykrym odczuciem jak pragnienie, głód i ból.
„Zaprzeczanie, że czujesz się samotny, jest podobne do zaprzeczania, że odczuwa się głód” – tłumaczy. Słowo „samotny” niesie ze sobą negatywne konotacje, jak aspołeczność czy niezdolność do samodzielności – uważa Cacioppo.
Niewypowiedzianym piętnem samotności jest to, co widać podczas połączeń z Silver Line. Większość ludzi prosi o radę, na przykład dotyczącą pieczenia indyka. Wiele takich osób dzwoni więcej niż raz dziennie. Jedna z kobiet dzwoni co godzinę, by zapytać o czas. Mało kto będzie mówił otwarcie o samotności.
Jak podkreśla Cacioppo, impuls, by wybrać numer telefonu zaufania, pozostaje zdrowym odruchem.

Katie Hafner/ New York Times

 Lęk przed życiem, przed przyjęciem miłości i obawa przed zaangażowaniem się daje nam poczucie osamotnienia. Dzisiejszy świat obfituje w wiele form doświadczenia, które potocznie nazywamy samotnością.
Najczęściej widziana jest ona jako „samotność zła”, czyli „pozostawienie w bolesnym stanie samemu sobie”. Czasami mówi się o tym „osamotnienie”, ale wydaje się, że ono jest tylko odmianą „złej samotności”, np. osamotnienie z powodu braku bliskich jest czymś mniej przykrym niż „bolesny stan pozostawienia samemu sobie”. Samotność wiąże się z przeżyciem rozpadu więzi: z sobą, z Bogiem, z drugim człowiekiem. Jest to często doświadczenie niepotrzebności mojej pracy, marności wszelkich wysiłków.
Samotność objawia się na różne sposoby. Doświadczamy jej kiedy odczuwamy, iż samotnie musimy stawiać czoło nieprzewidzianym i trudnym sytuacjom. Przeżywamy swoje życie i wydarzenia z nim związane w coraz większym oddaleniu od ludzi. Nawet najbliżsi coraz mniej o nas wiedzą i coraz mniej się też nami interesują. Właśnie te coraz bardziej zanikające więzi międzyludzkie, społeczne, poczucie braku zainteresowania innymi są przejawem coraz powszechniejszego poczucia samotności.
Samotność w życiu człowieka przejawia się także w próbach zatuszowania jej, uciekania od niej. Środki ucieczki są bardzo różne. Praca może stać się takim elementem życia, poprzez który próbujemy „zabić” widmo samotności. Obowiązki, nawet czasami „działania pozorne” mają nam dać poczucie zapełnienia czasu, mają doprowadzić do zmęczenia, a w konsekwencji do zapomnienia o sobie i swoich problemach. Człowiek dysponuje bogatym arsenałem takich „środków zaradczych”, od najbardziej prostych, materialnych, jak różnego rodzaju środki odurzające, po bardzo zindywidualizowane psychiczne mechanizmy obronne.
Oznaką samotności jest skoncentrowanie się człowieka na wąskim kręgu własnych spraw, poczucie pustki wewnętrznej, która sprawia, że nie nawiązujemy kontaktów z innymi, bo nie mamy wspólnego gruntu, na którym by można stanąć. Skoncentrowani na sobie, nie umiemy zainteresować się innymi w taki sposób, by to nas rozwijało, pogłębiało więź. Jedyne, co pobudza, co jakoś «elektryzuje», to raczej plotki, ale one na dłuższą metę niszczą więź i powiększają poczucie samotności.
Przejawem samotności jest też bezradność człowieka wobec swojego czasu i nuda, której doświadcza. Nuda jest wynikiem pustki i braku pomysłu na swoje życie. Może być jakoś oszukiwana, poprzez dostarczenie sobie różnego rodzaju bodźców, ale tego typu działanie też nie przynosi rezultatu na dłuższą metę.
Różne „odcienie” samotności
Doświadczenie samotności jest szczególnym przeżyciem człowieka. Każdy z nas w jakiś sposób ją przeżywa. Doświadczyć jej może bowiem już dziecko pozostawione samemu sobie, pozbawione dobrych odniesień, pozbawione dobrego myślenia o sobie, broniące się przed tym uczuciem zamknięciem wewnętrznym, tworzeniem własnego świata. Jest to często samotność ludzi bezsilnych, bezsilnych wobec otoczenia, które jest nieprzyjazne, zamknięte, albo wobec przyszłości, która jest niepewna i dlatego wzbudza lęk. Lęk jest naturalną reakcją, która pojawia się w sytuacjach wielkich zmian czy przeczucia ich. Dotyczy to szczególnie okresów przełomu – przejście z przedszkola do szkoły, do szkoły średniej, przejście na studia, małżeństwo. Czasami ten lęk może paraliżować. To doświadczenie samotności jest naznaczone bezsilnością.
Inna natomiast jest samotność młodego człowieka czującego jakiś rozziew między jego stylem myślenia, bycia a stylem bycia grupy rówieśników. Inna też jest samotność człowieka, który został pozostawiony, odrzucony, niezrozumiany, któremu podcięto podstawy dobrego myślenia o sobie, którego zraniono. Te doświadczenia są naznaczone konkretnymi wydarzeniami, doświadczeniem porażki, zdrady, grzechu, niewykorzystanej szansy czy zawiedzionej nadziei. Ta samotność jest naznaczona niepowodzeniem, które wzmaga poczucie bycia w „bolesnym stanie pozostawienia samemu sobie”.
Czymś innym jest w końcu samotność osób starszych, steranych życiem, po stracie bliskich, żyjących w poczuciu niepotrzebności, bycia ciężarem. Ta forma samotności często związana jest z dramatycznymi przeżyciami, odejściem bliskich, poczuciem , że ja sam podlegam procesowi starzenia się, utraty zdolności do pracy, do kontaktów z innymi. Jest to często samotność rozliczeń, podsumowań, samotność „ostatniej prostej”.
Odpowiedzialność za samotność
Czy można wyróżnić jakieś konkretne przyczyny, które powodują osamotnienie? Nie ma chyba jakichś ogólnej odpowiedzi, odnoszącej się do wszystkich. Wiele zależy od osobistej historii poszczególnych ludzi. Dzisiejszy świat sprzyja indywidualizacji życia, ucieczce w prywatność. Nawet odruchy solidarnościowe mają charakter akcji. Postawa taka jest często początkiem „chorej samotności”, zamykającej się w anonimowości swoich mieszkań. Inną przyczyną będzie grzech, słabość, niezdolność do odpowiedzi na zasadnicze pytania.
Odpowiedzialność za samotność wskazuje także na to, że w mojej mocy jest możliwość kształtowania zdrowej i pozytywnej relacji z innymi. Nie jesteśmy skazani na samotność.
Samotność jest częstą przyczyną zgłaszania się pacjentów do gabinetu terapeutycznego. Zwykle w pierwszym momencie nie jest ona tak widoczna. Pacjenci opowiadają o swoim intensywnym życiu zawodowym, kolejnych projektach, wspólnych zajęciach sportowych ze znajomymi. Gdy przyglądamy się bliżej sytuacji widać wyraźnie, iż poza zobowiązaniami społecznymi (praca, treningi), trudno takiej osobie znaleźć wokół siebie kogoś, z kim chętnie i bez żadnych koniecznych spraw do załatwienia może się po prostu umówić na kawę, do kina, na rozmowę. Ludzi samotnych jest coraz więcej, niestety w tej grupie jest wileu ludzi młodych, ponieważ samotność nie jest przypisana jedynie starości.
Czym jest Samotność
Samotność to stan, w którym na różnych płaszczyznach życia człowiek doświadcza tego, że nie ma na kogo liczyć, że jest pozostawiony sam sobie, że nie ma z nikim pozytywnych realcji. Może być to stan krótkotrwały, związany z różnymi okolicznościami życiowymi lub trwający przez dłuższy czas. Bez względu na to, czy dana osoba żyje w rodzinie, związku, czy nie ma partnera, może czuć się opuszczona przez innych i samotna.
Najbardziej wyraźne dla danej osoby momenty samotności to zwykle święta, ważne wydarzenia w życiu (urodziny, rocznice, awanse, narodziny dzieci, różnego rodzaju utraty), czyli takie okoliczności, które zwykle ludzie przeżywają ze swoimi bliskimi. Czasami ludzie są samotni z powodu okolicznosci życiowych (choroba, emigracja, starość, śmierć partnera), czasami następuje to z powodu trudności emocjonalnych lub jest objawem poważniejszych problemów (np. depresji).
Objawy Samotności
Samotność może się przejawiać na różny sposób. Należy pamiętać, iż jest to stan subiektywny, czyli niezależny od tego, co de facto dzieje się w życiu danego człowieka. Osoby przeżywające samotność najczęściej zgłaszają:

• brak obecności bliskich osób w ważnych momentach ich życia,
• brak osoby, do której mogą się zwrócić po pomoc,
• brak zainteresowania spędzaniem wspólnego czasu ze znajomymi,
• poczucie niezrozumienia przez innych, braku zainteresowania,
• brak umiejętności nawiązywania bliskich emocjonalnei relacji z innymi,
• zaniżoną samoocenę,
• obawę przed oceną innych osób, ośmieszeniem się w oczach innych,
• nieufnośc wobec innych ludzi,
• zachowania o charakterze silnej rywalizacji, zazdrości, kontroli i wykorzystywania innych ludzi do własnych celów,
• sztywność, upór, brak elastyczności w kontaktach społecznych,
• lęk przed nawiązywaniem bliskich relacji związany z obawą przed byciem skrzywdzonym,
• poczucie samowystarczalności powiązane z przekonaniem po własnej wyższości, wyjątkowości,
• tendencję do częstogo wchodzenia w konflikty z innymi, brak umiejętności przyjmowania krytyki, labilność emocjonalną, co powoduje rozluźnianie lub zrywanie więzi,
• nadmierne okazywanie własnych słabości, chęć pozostawania pod opieką, kierowania, brak własnego zdania.

Skutki Samotności

    Ze Strony innych Ludzi:

– rozluźnianie i zrywanie więzi,
– niechęć ze strony innych osób,
– unikanie kontaktów z daną osobą,

  Emocjonalne:

– poczucie chronicznego osamotnienia,
– ryzyko wystąpienia zaburzeń depresyjnych, lękowych,
– zaniżone poczucie własnej wartości,
– zaniżone poczucie atrakcyjności społecznej.

Powyższe objawy należą do poszczególnych rodzajów zaburzeń osobowości. Na ich podstawie można przewidywać konsekwencje samotności, której specyfika wpisana jest właśnie w styl funkcjonowania danej osoby. Dane działanie (lub jego brak) płynące z jednej strony pociąga za sobą konkretną odpowiedź emocjonalną lub określoną reakcję ze strony otoczenia. W ten sposób może napędzać się „błędne koło”, co powoduje, iż w pewnym momencie trudno określić, co jest przyczyną, co skutkiem, a co objawem samotności.

Przyczyny i Leczenie Samotności

Przyczyn samotności może być wiele. Poczucie samotności może być objawem rozpoczynającego się epizodu depresyjnego, rodzaju osobowości (a w sytuacji natężenia objawów – zaburzenia osobowości), może wynikać z chandry, gorszego dnia, wahania hormonów lub okoliczności życiowych w danym momencie. Aby postawić odpowiednią diagnozę, trzeba dokładnie rozeznać się w sytuacji życiowej danej osoby, przede wszystkim by wykluczyć możliwość pojawienia się depresji.

Poczucie samotności, jeśli nie trwa dłogo, nie musi oznaczać, że dzieje się coś bardzo złego (temat ten zostanie niebawem rozwinięty w kolejnym artykule). Jeżeli samotność jest efektem stylu osobowości, to jeśli tylko dana osoba cierpi z tego powodu, psychoterapia jest sposobem na poszukanie przyczyn i odnalezienie możliwie jak najlepszego rozwiązania.

Related News

3 komentarze

Leave a Reply
  1. Halina
    Paź 27, 2016 - 05:21 PM

    Ciekawy artykul, bardzo interesujace spojrzenie na samotnosc.

    Reply
    • cekin
      Lis 24, 2016 - 07:52 PM

      Dziękujemy za opinię 🙂

      Reply
    • cekin
      Cze 08, 2017 - 02:11 PM

      BO SAMOTNOŚĆ TO STAN DUSZY, MOŻNA BYĆ OTOCZONYM PRZEZ GRONO ZNAJOMYCH i być jednocześnie samotnym, można odwrotnie, czuć się panem świata stroniąc od ludzi…

      Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

COPYRIGHT 2014 ZYCIE PUBLISHING SERVICES. ALL RIGHTS RESERVED.