Potrawy na Wielki Post

Post jest lekarstwem zarówno dla ciała, jak i dla duszy, zaś mistrzowie życia duchowego podkreślają, że pomaga nam on zapanować nad wadami i namiętnościami. Wiadomo, jak bardzo rygorystyczne bywały posty w średniowieczu. A jak jest obecnie?
Jako dzieci epoki konsumpcjonizmu bronimy się jednak przed wszelakimi wyrzeczeniami, także postami.
Chyba tylko jeszcze w zakonach ścisłej obserwancji – a więc np. u kamedułów, trapistów czy kartuzów – pości się tak jak kiedyś. Nie jada się mięsa, ryb ani jaj, więc mnichów obowiązuje ścisły post jakościowy, a w niektórych okresach również ilościowy. Mięso albo rosół podaje się wyłącznie chorym, o ile ich spożywanie zaleca lekarz. Chociaż jedzą przede wszystkim chleb, sery i jarzyny, wielu z nich dożywa późnej starości.
Może w rozpoczynającym się właśnie Wielkim Tygodniu i my podejmiemy próbę zachowania owej surowej prostoty potraw? Prawdziwie postne dania powinny wyróżniać się prostotą – a więc i szybkością – przyrządzania oraz niedrogimi składnikami. Zrezygnujmy więc z rozmaitych wykwintnych dodatków, by – zachowując formalnie obowiązujące przepisy postne – nie zajadać się np. łososiem w pomarańczach albo węgorzem zapiekanym z warzywami.
Sławną staropolską zupą postną była gramatka, przyrządzana z piwa gotowanego z chlebem żytnim bez skórki, łyżką masła, kminkiem, solą i szczyptą cukru. Po zagotowaniu zupę przecierano przez sito i rozcieńczano wrzątkiem. Natomiast na Kresach Wschodnich jadano m.in. zupę dziadowską: ziemniaki pokrojone w kostkę gotowano we wrzątku z cebulą i listkiem laurowym, zaciągano mąką rozmieszaną z maślanką, dodawano przesmażoną cebulkę i doprawiano solą.
W poszukiwaniu potraw postnych można zajrzeć nie tylko do kuchni staropolskiej, ale na przykład na kulinarną stronę internetową prawosławnych, a także do rozmaitych receptur klasztornych, m.in. tych, które zgromadził przeor benedyktynów w Andechs ojciec Anselm Bilgri.
NALEŚNIKI Z JABŁKAMI
Naleśniki z jabłkami to smaczna i szybka w wykonaniu potrawa na każdą porę dnia. Wykonanie nadzienia jabłkowego nie wymaga dużego nakładu pracy. Jeżeli opanuje się umiejętność wykonania czynności naleśniki-przepis podstawowy reszta to już drobnostka.
Naleśniki – przepis podstawowy
Składniki nadzienia jabłkowego:
700 g jabłek (u mnie szara reneta)*
2 łyżki soku cytrynowego
ok. ¼ szklanki wody
1-2 łyżki cukru
1-2 szczypty soli
cynamon do smaku (opcjonalnie)
* można zastąpić gotowymi jabłkami prażonymi w słoiku dostepnymi w sprzedaży, ale takie własnoręcznie wykonane nadzienie jest smaczniejsze.
Wykonanie nadzienia i nadziewanie naleśników:
Jabłka obieramy, ścieramy na tarce o dużych oczkach i skrapiamy sokiem cytrynowym, aby nie ściemniały. Przekładamy do rondelka, dodajemy cukier, 1-2 szczypty soli, wodę i prażymy na średnim ogniu stale mieszając. Gdy częściowo rozprażą się (pozostaną jeszcze małe cząsteczki jabłek) do- dajemy do smaku cynamon, chwileczkę prażymy i zestawiamy z ognia do całkowitego wystudzenia.
Smarujemy powierzchnię naleśników cien- ką warstwą nadzienia (ok. 1 łyżka), rolujemy i ewentualnie posypujemy delikatnie cukrem pudrem.
Podajemy bezpośrednio po przygotowaniu.
PASZTET Z CUKINII
Prosta, szybka w wykonaniu i bardzo smaczna jarska potrawa.
Składniki:
3 szklanki startej cukinii
3 szklanki bułki tartej
½ szklanki oleju
1 starta cebula (10 – 15 dag)
1 marchewka ( 10 – 15 dag)
3 jajka
20 dag sera żółtego
natka pietruszki
świeżo starta gałka muszkatołowa do smaku
sól, pieprz, majeranek, papryka mielona
Cukinie, marchewkę i cebulę obieramy i ścieramy na tarce o drobnych oczkach. Odciskamy umiarkowanie sok z cukinii. Warzywa mieszamy, dodajemy bułkę tartą, jajka, żółty ser starty na tarce o drobnych oczkach, olej, posiekaną natkę pietruszki i przyprawy do smaku. Całość dokładnie wyrabiamy i odstawiamy na ok. 20 minut. Jeszcze ewentualnie dosmakowujemy przyprawami. Przekładamy do keksówki i pieczemy w nagrzanym do temp. 180°C piekarniku przez ok. 60 minut. Z formy wyjmujemy po przestudzeniu.
ZUPA CEBULOWA
Składniki:
1/2 kg cebuli
1,5 litra bulionu z kostki
15 dkg żółtego sera
po 2 łyżki masła i mąki
okrągłe chlebki, 2 bułki
imbir, gałka muszkatołowa, curry
sól, biały pieprz, słodka papryka
natka pietruszki
Cebulę obieramy, drobno kroimy i przesmażamy na maśle, a kiedy się zeszkli, oprószamy mąką i rumienimy. W tym czasie przygotowujemy bulion, którym – po wystygnięciu – zalewamy cebulę i przez kwadrans gotujemy. Następnie całość przecieramy przez sito i doprawiamy solą, pieprzem, gałką muszkatołową, a także szczyptą słodkiej papryki, curry oraz imbiru. Z chlebków odcinamy górną część i wydrążamy środek, bo to one będą „talerzami”. Bułki kroimy w kostkę. Zupę przelewamy do naczynia żaroodpornego, dodajemy do niej starty żółty ser i wstawiamy – razem z chlebkami – na 10 minut do mocno nagrzanego piekarnika. Gorącą zupę przelewamy do chlebków, a na wierzch wrzucamy po kilka grzanek oraz posiekaną natkę pietruszki.
RYBA PO GRECKU
Jest to wypróbowany przepis. Przepis pochodzi z książki Aliny Stradeckiej „Dania i przysmaki świąteczne” z serii Biblioteczka Poradnika Domowego
1kg filetów rybnych
700 g marchewki
350 g pietruszki
150 g selera
350 g cebuli
¾ szklanki oleju
ok. 200 g koncentratu pomidorowego
1 – 2 jajka
3 – 4 łyżki mąki
25 – 30 g mielonej papryki słodkiej
sól, cukier do smaku
½ szklanki wody
Filety kroimy na małe kawałki, solimy, obtaczamy w roztrzepanym jajku i mące, szybko zrumieniamy na rozgrzanym oleju (¼ szklanki). Marchewkę, pietruszkę i seler ścieramy na tarce o dużych oczkach. Cebulę kroimy w piórka. W rondlu rozgrzewamy resztę oleju (½ szklanki) i podsmażamy cebulę do zeszklenia. Wrzucamy przygotowane pozostałe warzywa i dusimy na małym ogniu, mieszając od czasu do czasu i uważając, aby się nie przyrumieniły. Gdy zmiękną dodajemy mieloną słodką paprykę, ½ szklanki wody, koncentrat pomidorowy, doprawiamy solą, cukrem i pieprzem. Dokładnie mieszamy i łączymy z usmażoną rybą. Pozostawiamy na małym ogniu na płytce i dusimy pod przykryciem ok. 15 minut. Ostudzoną potrawę wykładamy na półmisek i podajemy z pieczywem. Najlepiej smakuje po ochłodzeniu w chłodziarce.
SURÓWKA Z MARCHEWKI Z JABŁKIEM I CHRZANEM
Ta smaczna i orzeźwiająca surówka jest prosta i szybka w wykonaniu.
Składniki:
450 g marchewki obranej
1-2 jabłka (250 g)
2 łyżki chrzanu śmietankowego
2 łyżki majonezu
sól do smaku
Marchewkę obieramy, myjemy i ścieramy na tarce o małych oczkach.
Jabłko(a) obieramy i ścieramy na tarce o dużych oczkach i mieszamy z marchewką.
Majonez łączymy z chrzanem i dodajemy do surówki. Solimy do smaku i dokładnie mieszamy. Odstawiamy w chłodne miejsce na 1 godzinę przed podaniem do spożycia.

Related News

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

COPYRIGHT 2014 ZYCIE PUBLISHING SERVICES. ALL RIGHTS RESERVED.